Browsing by Author "Dabert, Jacek. Promotor"
Now showing 1 - 4 of 4
Results Per Page
Sort Options
Item Mechanizmy specjacji oligoksenicznych gatunków roztoczy piór (Astigmata; Analgoidea) zasiedlających ptaki wróblowe (Passeriformes).(2012-04-16T11:11:55Z) Guzicka, Agnieszka; Dabert, Jacek. PromotorRoztocze piór są komensalami i pasożytami ptaków wybitnie wybiórczymi hostalnie. Dotychczasowe analizy (ko)filogenetyczne dla tych roztoczy prowadzone były na wyższych szczeblach taksonomicznych i wskazywały na kospecjację jako główny mechanizm ewolucyjny decydujący rozmieszczeniu roztoczy na poszczególnych taksonach ptaków. Rozprawa dotyczy mechanizmów specjacji roztoczy piór w jej inicjalnej fazie. Jako model do badań tych zjawisk wytypowano dwa wielożywicielskie gatunki roztoczy piór: Proctophyllodes stylifer z czterech gatunków sikor oraz P. clavatus z kilku gatunków wróblowych (głównie pokrzewek). Analizy ko(filogenetyczne) i rekonstrukcja genealogii haplotypów prowadzone były na podstawie danych molekularnych (mitochondrialny marker COI) wspieranych danymi morfologicznymi. Weryfikacja kręgu żywicieli w przypadku gatunku P. stylifer potwierdziła jego wyłączne występowanie na czterech gatunkach sikor, natomiast w przypadku P. clavatus zweryfikowano krąg żywicieli zawężając go do 3 gatunków pokrzewek, raniuszka i pełzacza ogrodowego. U P. clavatus stwierdzono zastępowanie jego populacji przez inne gatunki z rodzaju Proctophyllodes w różnych miejscach areału geograficznego żywicieli. Wykryto również przypadek szczególnego rodzaju plastyczności fenotypowej w populacji P. clavatus z piegży; pod tym samym fenotypem kryją się dwa odmienne haplotypy markera gatunkowego COI, jeden należący do P. clavatus, drugi identyczny z P. sylviae. Wszystkie analizy wykazują, że u obu gatunków roztoczy działają zjawiska wczesnospecjacyjne prowadzące do wyraźnej odrębności genetycznej niektórych populacji, jednak wartość dystansu genetycznego nie upoważnia do nadania tym różnicom rangi gatunkowej. Analiza kofilogenetyczna w przypadku P. stylifer wykazała bardzo istotne znaczenie kospecjacji jako głównego mechanizmu ewolucyjnego, podczas gdy u P. clavatus s.str. głównym zdarzeniem kofilogenetycznym był transfer horyzontalny, nigdy wcześniej nie obserwowany w takim natężeniu u roztoczy piór.Item Paralelizm ewolucyjny roztoczy pasożytniczych z rodziny Syringophilidae (Acari: Prostigmata: Cheyletoidea) oraz ich żywicieli(2011-07-01T09:00:52Z) Głowska, Eliza; Dabert, Jacek. PromotorRoztocze należące do rodziny Syringophilidae (Acari, Prostigmata) stanowią grupę obligatoryjnych ektopasożytów ptaków. Celem niniejszej pracy była rekonstrukcja powiązań filogenetycznych wewnątrz tej grupy oraz wskazanie możliwych zjawisk koewolucyjnych odpowiedzialnych za wytworzenie obecnie obserwowanych asocjacji w układzie pasożyt – żywiciel. Rekonstrukcja filogenetyczna roztoczy przeprowadzona została w oparciu o dwa źródła informacji: cechy morfologiczne i dane molekularne (COI i 18S rRNA). Wyniki analiz morfologicznych wspierają dotychczasową hipotezę na temat filogenezy Syringophilidae (bazalna dywergencja taksonów należących do dwóch podrodzin i powiązania pomiędzy głównymi kladami), natomiast rezultaty analiz molekularnych całkowicie zmieniają pogląd na przebieg procesów ewolucyjnych, a także, w pewnym zakresie, kwestionują wiarygodność cech morfologicznych w studiach taksonomicznych. Wyniki analizy kofilogenetycznej (metoda drzew uzgodnionych) wskazują na bardzo niski poziom kospecjacji i sugerują, że główną siłą ewolucyjną odpowiedzialną na obserwowany rozkład pasożytów są zjawiska sortowania.Item Powiązania filogenetyczne pomiędzy głównymi liniami ewolucyjnymi (nadrodzinami i rodzinami) roztoczy z nadkohorty Eupodides (Actinotrichida; Trombidiformes)(2023) Szudarek-Trepto, Natalia; Dabert, Jacek. PromotorMimo licznych badań filogenetycznych, zarówno morfologicznych jak i molekularnych wiele grup zwierząt wciąż wymaga potwierdzenia statusu taksonomicznego, należą do nich również roztocze z nadkohorty Eupodides (Eupodina). Do nadkohorty Eupodides zgodnie z obecną systematyką zalicza się pięć nadrodzin: Bdelloidea, Eupodoidea, Eriophoidea, Halacaroidea i Tydeoidea prezentujących szerokie spektrum strategii życiowych. Filogeneza Eupodides do tej pory pozostaje w dużej mierze nierozpoznana, a monofiletyzm nadkohorty wciąż jest kwestionowany. Wiodącym celem badań było zaproponowanie hipotezy dotyczącej filogenezy nadrodzin i rodzin należących do nadkohorty Eupodides wraz z przedstawieniem trendów ewolucyjnych kluczowych cech fenotypowych. Do realizacji założonych celów została wykorzystana reprezentatywna grupę 253 taksonów Trombidiformes, w tym 114 taksonów nalężącą do nadkohorty Eupodides. Analizy została przeprowadzona w oparciu o sekwencje DNA kodujące geny małej i dużej podjednostki rybosomalnego RNA (18S i 28S rDNA) oraz sekwencję podjednostki I oksydazy cytochromu c (COI). Wyniki analiz pozwoliła ustalić, że nadkohorta Eupodides jest taksonem monofiletycznym. Natomiast struktura wewnętrzna nadkohorty nie jest zgodna z obecną klasyfikacją na poziomie nadrodzinowym. Co więcej, wykazano, że niektóre linie ewolucyjne Eupodoidea charakteryzują się obecnością niewielkiej liczby cech morfologicznych odróżniających taksony przy wyraźnym zróżnicowaniu genetycznym. Natomiast na przykładzie szczegółowej analizy ewolucji rodzaju Linopodes wykazano, że gatunki należące do Eupodides mogą być stare ewolucyjnie i trwać w stazie morfologicznej od 145 milionów lat.Item Wpływ ewolucji intromisji na złożoność rytuałów godowych i morfologię samca i samicy: wodopójki z rodzaju Arrenurus (Acari; Hydrachnida) z Europy i Ameryki Północnej(2016) Więcek, Mariusz; Dabert, Jacek. Promotor; Proctor, Heather. PromotorWybiórczość samic to jedna z głównych sił odpowiedzialnych za gwałtowną i rozbieżną ewolucję cech u samców. Zróżnicowanie morfologiczne i behawioralne może być jednak spowodowane konfliktem między płciami. U roztoczy Arrenurus (Hydrachnidia: Arrenuridae) występują dwa główne wzorce kontroli transferu spermy: a) samiec umieszcza spermę na narządzie kopulacyjnym (petiolus), który wprowadza do otworu płciowego samicy, b) sperma jest wprowadzana przez samicę do jej dróg rodnych. W niniejszej pracy obserwowano zachowania godowe i z pomocą SEM porównano morfologię samców i samic. Morfologię i zachowanie naniesiono na drzewa filogenetyczne uzyskane w oparciu o sekwencje genów jądrowych i mitochondrialnych. W rezultacie po raz pierwszy opisano zachowania godowe 7 gatunków. Stwierdzono, iż u gatunków z dobrze rozwiniętym petiolusem zachowania następujące po depozycji spermatoforów są znacznie wydłużone w czasie, co może usprawniać absorpcję spermy. Pokazano, iż samce reagowały najsilniej na feromony samic własnego gatunku. Inny wzorzec reakcji odnotowano u gatunków z domniemanym transferem mitochondrialnym. Mapowanie cech wskazało, iż ancestralną strategią jest transfer bez intromisji, a wiele struktur morfologicznych samców ewoluowało konwergentnie lub zanikało wielokrotnie. Pokazano, że grupa gatunków z Nowego Świata obecnie będąca w podrodzaju Megaluracarus jest siostrzana do pozostałych roztoczy Arrenurus z Europy i Ameryki Północnej. Odnotowano, iż monofiletycznym podrodzajem jest Arrenurus s. str., podczas gdy podrodzaje Megaluracarus, Micruracarus i Micrarrenurus są polifiletyczne.