Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna Tom I • 2012 • Numer 2 • s. 211-212 www.filozofiapubliczna.amu.edu.pl • ISSN 2299-1875 © by Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna & Author Warsztaty z Konstanckiej Metody Dyskusji nad Dylematem (KMDD) w IF UAM W dniach od 6 do 10 lutego 2012 r. odbył się – z inicjatywy prof. Ewy Nowak, kierownika Zakładu Etyki Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz jej współpracowni- ków – warsztat-seminarium z zakresu tzw. konstanckiej metody dyskutowania dylematów (KMDD). Zajęcia prowa- dzone przez autora metody, prof. Georga Linda (Konstanz Universität), miały na celu przybliżenie specyfiki metody oraz pozyskanie przez uczestników niezbędnej wiedzy i do- świadczeń, koniecznych dla prowadzenia zajęć na podsta- wie KMDD. Celem KMDD jest diagnozowanie oraz rozwijanie kompe- tencji moralnych i demokratycznych. Diagnoza tychże kom- petencji odbywa się w oparciu o test osądu moralnego (ang. Moral Judgement Test, MJT), wymagający od uczestnika oceny możliwych argumentów „za” oraz „przeciw” pewne- mu rozwiązaniu sytuacji prowokującej uczucie moralnego dylematu. Proponowane argumenty, reprezentujące kolej- ne poziomy rozwoju moralnego (prof. Lind rozwija koncepcję Lawrence’a Kohlberga), stanowią podstawę do określenia in- dywidualnego poziomu kompetencji moralno-demokratycz- nych. Fundamentalnym narzędziem KMDD jest dyskusja konstancka, prowadzona w kilkunastoosobowej grupie. Za- daniem uczestników jest dokonanie oceny zachowania posta- ci, opisanego w proponowanej przez prowadzącego dyskusję historii. Następnie uczestnicy – podzieleni na zwolenników i przeciwników opisanego rozwiązania – prowadzą dysku- sję, przywołując możliwe argumenty uzasadniające ich po- stawę wobec omawianej historii. Wykorzystanie KMDD w procesie rozwijania kompe- tencji moralnych i demokratycznych pozwala uzyskiwać 212 | Kronika | – potwierdzone badaniami empirycznymi – bardzo dobre efekty. Cykliczne interwencje z zastosowaniem KMDD wskazują, że uczestnicy nie tylko rozwijają umiejętności prowadzenia i uczestniczenia w dyskusjach oraz uzasad- niania własnych sądów i postaw, ale również prezentują wyższy poziom tolerancji i zrozumienia dla odmiennych sta- nowisk, poglądów czy zachowań. Otwarcie na konsensual- ne rozwiązywanie konfliktów pozwala również w znaczący sposób ograniczyć ryzyko wystąpienia zachowań agresyw- nych, szowinistycznych i ksenofobicznych. KMDD jest sku- teczna zarówno jako panaceum, jak i metoda profilaktyki agresji i nietolerancji wśród młodzieży i dorosłych. Prowa- dzona dyskusja z jednej strony wymusza na uczestnikach otwartość na argumenty oponentów, z drugiej zaś wyzwa- la potencjał racjonalnego i krytycznego myślenia – w kon- struowaniu argumentów, uzasadnień i kontrargumentów. Dyskusje oparte na KMDD cechuje również silnie akcento- wany szacunek wobec innego (dyskutanta), który działa ra- cjonalnie, to znaczy uwzględniając elementarne zasady dys- kursu, zarówno w przestrzeni publicznej, jak i prywatnej. Nauczyciel, ograniczony do roli moderatora dyskusji, staje się świadkiem podejmowanych wysiłków argumentacyjnych uczestników dyskusji. Jest to zatem dyskurs wolny i nie- skrępowany autorytetem nauczyciela, a tym samym umoż- liwiający uczniom wyrażanie własnych odczuć i postaw, bez obawy, że będą one przedmiotem szkolnej oceny. Potwier- dzona badaniami skuteczność konstanckiej metody dysku- towania dylematów pozwala uznawać ją za jedno z najsku- teczniejszych narzędzi rozwijających kompetencje moralne i demokratyczne w warsztacie nauczyciela etyki i filozofii. Filip Bardziński