STUDIA PRAWA PUBLICZNEGO 2014 • NR 1 (5) ISSN 2300-3936 Sprawozdanie z II Wydziałowej Konferencji Kół Naukowych Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego „Województwo – region – regionalizacja. 15 lat po reformie terytorialnej i administracyjnej”, Wrocław, 21–22 listopada 2013 r. W dniach 21–22 listopada 2013 r. na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uni- wersytetu Wrocławskiego odbyła się II Wydziałowa Konferencja Kół Naukowych „Województwo – region – regionalizacja. 15 lat po reformie terytorialnej i administra- cyjnej”. Jej tematyka została poświęcona prawnym i praktycznym aspektom funkcjo- nowania największych jednostek samorządu terytorialnego, jakimi są województwa samorządowe, na tle 15-letniego okresu ich funkcjonowania. Impreza wpisała się zatem w obchody piętnastej rocznicy utworzenia trójstopniowego zasadniczego po- działu terytorialnego państwa, a podjęta w jej toku dyskusja stanowiła rozszerzenie i kontynuację refl eksji naukowych podjętych podczas konferencji naukowej „20 lat samorządu terytorialnego w II i III Rzeczypospolitej”1. Przewodniczącym Komitetu Naukowego Konferencji został dr hab. Jerzy Kor- czak, który skierował zaproszenie do udziału w tym wydarzeniu naukowym nie tylko do przedstawicieli środowiska naukowego, ale – co istotne – także do praktyków, stu- dentów i przedstawicieli kół naukowych zajmujących się różnorodną tematyką praw- niczą, czego celem było osiągnięcie szczególnego efektu, tj. interdyscyplinarności rozważań naukowych, która pozwala spojrzeć na dany problem badawczy z szerszej perspektywy i dostrzec to, co być może byłoby niedostrzegalne dla przedstawiciela jednej tylko perspektywy myśli prawniczej. Konferencja zaangażowała środowisko naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, z którego w Komitecie Naukowym Konferencji znaleźli się: prof. dr hab. Bogusław Banaszak, prof. dr hab. Jacek Gołaczyński, prof. dr hab. Artur Kozłowski, prof. dr hab. Krzysztof Wójtowicz, dr Ewa Galewska, dr Julian Jezioro, dr Edyta Rutkow- ska-Tomaszewska, dr Krzysztof Sobieralski i dr Magdalena Tabernacka. Patronat honorowy nad spotkaniem objęli natomiast: Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego prof. dr hab. Marek Bojarski, Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii prof. dr hab. Włodzimierz Gromski oraz Dyrektor Instytutu Nauk Administracyj- nych prof. dr hab. Adam Błaś. W gronie honorowych patronów konferencji znaleźli się z kolei przedstawiciele władz administracji publicznej z terenu województwa 1 Konferencja ta odbyła się 21 V 2010 r. na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. V. SPRAWOZDANIA I INFORMACJE Studia Prawa Publicznego 2014-05 4kor.indd 213Studia Prawa Publicznego 2014-05 4kor.indd 213 2014-05-18 21:14:202014-05-18 21:14:20 214 Sprawozdania i informacje dolnośląskiego, tacy jak ówczesny Wojewoda Dolnośląski i ówczesny Marszałek Województwa Dolnośląskiego oraz wójtowie gmin: Ciepłowody, Siechnice i Zgo- rzelec, burmistrzowie i prezydenci miast: Szczytna, Trzebnica i Wałbrzych, starosta powiatu ząbkowickiego oraz Związek Gmin Zagłębia Miedziowego. Założeniem, które przyświecało organizatorom konferencji, było wywołanie naukowej dyskusji nad prawnymi i praktycznymi aspektami funkcjonowania naj- większych jednostek samorządu terytorialnego, jakimi są województwa samorzą- dowe. Celem imprezy było także pobudzenie aktywności naukowej studentów i doktorantów, dlatego też była ona współorganizowana z kołami naukowymi, które działają na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego i które na co dzień zajmują się różnorodną tematyką prawniczą. To także wpłynęło na wstępnie zakładaną interdyscyplinarność prowadzonych rozważań naukowych, o czym była już mowa. Efektem przeprowadzonych spotkań jest publikacja pokon- ferencyjna, której redaktorem naukowym został dr hab. Jerzy Korczak2. Konferencja została uroczyście otwarta 21 listopada 2013 r. Udział w tym wydarze- niu wzięli: prof. dr hab. Marek Bojarski, prof. dr hab. Włodzimierz Gromski, prof. dr hab. Adam Błaś oraz przybyli na obrady przedstawiciele władz administracji publicz- nej, a także reprezentanci środowiska naukowego Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii, prelegenci i zgromadzeni na konferencji goście. Obecni podczas otwarcia konferencji przedstawiciele władz samorządowych i Wojewoda Dolnośląski zostali poproszeni przez dra hab. Jerzego Korczaka o wystąpienie i podzielenie się swoimi refl eksjami na temat funkcjonowania samorządu terytorialnego. Jako jeden z pierw- szych wystąpił Burmistrz Gminy Trzebnica Marek Długozima, który podziękował organizatorom konferencji za zaproszenie, a także wyraził przekonanie, że tego ro- dzaju wydarzenia naukowe stanowią doskonałą płaszczyznę wymiany doświadczeń i poglądów między reprezentantami nauki a praktykami. Pan M. Długozima przed- stawił również swoje refl eksje na temat funkcjonowania samorządu terytorialnego i wskazał na praktyczne aspekty tego zagadnienia. Swoimi spostrzeżeniami podzielili się także: Burmistrz Szczytnej Marek Szpanier oraz Przewodniczący Związku Gmin Zagłębia Miedziowego Emilian Stańczyszyn. Wystąpienia obu przedstawicieli władz samorządowych zwracały uwagę na praktyczne aspekty funkcjonowania samorzą- du terytorialnego i obszary jego działalności, które wciąż wymagają usprawnienia. Podczas uroczystego otwarcia konferencji głos zabrał również ówczesny Wojewoda Dolnośląski Aleksander Marek Skorupa, który podjął tematykę zmian w samorzą- dzie terytorialnym na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat. W swoim wystąpieniu życzył uczestnikom konferencji owocnej dyskusji, prowadzącej do spostrzeżeń, które w przyszłości mogłyby udoskonalić obowiązujący porządek prawny. Ponadto głos zabrał przedstawiciel Marszałka Województwa Dolnośląskiego Dariusz Kowalczyk. Obrady zostały podzielone na cztery panele tematyczne: panel administracyjno- prawny, panel poświęcony konstytucyjnym uwarunkowaniom reformy terytorialnej z 1998 r. i administracji wobec wyzwań nowych technologii, panel związany z za- gadnieniami procedury administracyjnej i kontroli sądowej administracji po reformie oraz panel poświęcony fi nansowo-prawnym aspektom reformy i jej skutkom, który 2 Województwo – region – regionalizacja. 15 lat po reformie terytorialnej i administracyjnej, pod red. J. Korczaka, Wrocław 2013. Studia Prawa Publicznego 2014-05 4kor.indd 214Studia Prawa Publicznego 2014-05 4kor.indd 214 2014-05-18 21:14:202014-05-18 21:14:20 215Sprawozdania i informacje stanowił klamrę spinającą poprzedzające go panele dyskusyjne. Panele te prezen- towały problematykę związaną z funkcjonowaniem samorządu terytorialnego po 1998 r. z różnych perspektyw myśli prawniczej. Prelegenci podczas swoich wystąpień nie ograniczyli się tylko do tematyki stricte związanej z samorządami województw, lecz swoje rozważania rozszerzyli o zagadnienia związane z samorządami gmin i powiatów. Tym samym potwierdzili, że nie jest możliwe badanie problematyki prawnej funkcjonowania samorządów województw w oderwaniu od ich „elementów składowych”, jakimi są gminy i powiaty, wykonujące przede wszystkim te zada- nia publiczne, których województwa samorządowe, ze względu na ich regionalne usytuowanie, nie realizują. Pierwszego dnia konferencji zostały zaprezentowane referaty z panelu admi- nistracyjnoprawnego i panelu poświęconego konstytucyjnym uwarunkowaniom reformy terytorialnej z 1998 r. oraz administracji wobec nowych zadań i technologii. Moderatorem pierwszego panelu była dr Magdalena Tabernacka, a moderatorem drugiego – dr hab. Jerzy Korczak. W panelu administracyjnoprawnym jako pierw- sza wystąpiła Anna Maciąg, która swój referat poświęciła tematyce referendum lokalnego w sprawie odwołania organu samorządu terytorialnego przed upływem kadencji. Autorka podjęła próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie dotyczące tego, czy referendum stanowi efektywny instrument demokracji bezpośredniej. Następne wystąpienie w tym panelu dotyczyło budżetu partycypacyjnego jako przejawu de- mokracji uczestniczącej w samorządzie terytorialnym, a jego autorem była Agnieszka Kuriata. Kolejna prelegentka, mgr Justyna Mielczarek, przedstawiła tematykę wpły- wu regulaminu organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego na prawa i obowiązki jednostki, starając się ustalić, czy i w jakim zakresie regulamin organizacyjny urzędu może wpływać na sytuację prawną jednostki. Mgr Piotr Schmidt zaprezentował natomiast niezwykle ciekawe wystąpienie, w którym podjął interesującą kwestię programu opieki nad zabytkami, rozumianego jako forma polityki administracji samorządowej. W panelu administracyjnoprawnym swoje referaty zaprezentowali także m.in. Jolanta Sikora („Wybrane aspekty ewolucji organu wykonawczego gminy w Rzeczypospolitej Polskiej po reaktywacji samorządu terytorialnego w 1990 r.”) oraz Jakub Hirnle („Reforma samorządowa – jej skutki w sferze prawa cywilnego. Osobo- wość prawna jednostek samorządu terytorialnego – studium wybranych aspektów działalności”). Nie sposób w tym miejscu nie wspomnieć o referacie autorstwa mgra Marcina Husaka i mgra Tomasza Chłopeckiego („Nicolaus Henelius – śląski prawnik doby odrodzenia”), którzy podjęli bardzo ważną kwestię odnoszącą się do tego, że określone instytucje prawne wyrastają zawsze z jakichś uwarunkowań historycznych, społecznych i politycznych. Nie można bowiem rozpatrywać tego, co obowiązuje dziś, bez uwzględnienia myśli poprzednich pokoleń. Jako kolejny odbył się panel poświęcony administracji wobec wyzwań nowych technologii i konstytucyjnym uwarunkowaniom reformy terytorialnej. W tym panelu swoje wystąpienia zaprezentowali: Piotr Teklak („Obowiązywanie, wykładnia oraz realizacja przepisów Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego przez polski porządek prawny”), mgr Piotr Kapusta („Decentralizacja fi nansów publicznych i fi nansów jednostek samorządu terytorialnego”) i mgr Justyna Michalska („Miasto na prawach powiatu – specyfi czne połączenie gminy i powiatu”). Ciekawie prezentował się tak- że referat „Przenoszenie numeru jako egzemplifi kacja specyfi ki aktualnej sytuacji Studia Prawa Publicznego 2014-05 4kor.indd 215Studia Prawa Publicznego 2014-05 4kor.indd 215 2014-05-18 21:14:202014-05-18 21:14:20 216 Sprawozdania i informacje prawnej polskiego rynku telekomunikacyjnego” autorstwa mgr Małgorzaty Debity i mgra inż. Grzegorza Debity. Jako ostatnia w panelu poświęconym administracji wobec wyzwań nowych technologii i konstytucyjnym uwarunkowaniom reformy terytorialnej wystąpiła mgr Dominika Cendrowicz, która zwróciła uwagę na szcze- gólnego rodzaju zadanie samorządu województwa, jakim jest pomoc społeczna. Drugiego dnia obrad przedstawiono referaty z panelu związanego z procedurą administracyjną i kontrolą sądową administracji po reformie oraz fi nansowymi aspektami reformy. Jako pierwsze zostały zaprezentowane referaty z panelu zwią- zanego z procedurą administracyjną i kontrolą sądową administracji po reformie, którego moderatorem był dr Krzysztof Sobieralski, a w ramach którego wystąpili: Agata Jamróz (mówiąca o organach jednostek samorządu terytorialnego jako or- ganach egzekucyjnych) oraz Aleksander Kacalak (omawiający kontrolę sprawo- waną przez samorządowe kolegia odwoławcze w odniesieniu do decyzji organów jednostek samorządu terytorialnego wykonywanych w zakresie zadań własnych). Bardzo ciekawe wystąpienie zaprezentowała również mgr Beata Madej, której referat „Związek międzygminny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji” stanowił interesującą analizę udziału związku międzygminnego w postępowaniu egzekucyj- nym. W panelu związanym z procedurą administracyjną wystąpiła także Karolina Pawłowska z referatem „Sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (wybrane aspekty)”. Panel poświęcony fi nansowo-prawnym aspektom reformy i jej skutkom mode- rowany był przez prof. dr hab. Krystynę Sawicką. Stanowił on ostatni panel tema- tyczny, zamykający obrady konferencyjne. Swoje referaty zaprezentowały: Sonia Duliba („Rola subwencji ogólnej w fi nansowaniu województwa samorządowego”), Oliwia Kot („Procedura pozyskiwania środków z funduszy europejskich w celu realizacji polityki regionalnej”) oraz Agnieszka Małkiewicz, która przygotowała wystąpienie poświęcone strukturze gminnej subwencji ogólnej. Na tle wszystkich wystąpień szczególne zainteresowanie wzbudził referat autorstwa mgra Krystiana Mieszkały „Znaczenie zasady legalizmu w procesie planowania wydatków budże- towych gminy”. W panelu fi nansowo-prawnym wystąpiła także mgr Urszula Rabiej („Zadania samorządu jako organu założycielskiego w zakresie gospodarki fi nansowej samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej”). Należy podkreślić, że każdy z czterech paneli konferencyjnych podsumowywały ożywione dyskusje, które prowadziły do wymiany poglądów naukowych i pogłę- bienia rozważań prowadzonych w poszczególnych referatach. Ze względu na swoją formułę konferencja stanowiła doskonałe forum wymiany naukowych poglądów, a biorącym w niej udział przedstawicielom historii państwa i prawa, nauk admini- stracyjnych, prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, prawa cywilnego, fi nansowego, międzynarodowego i zajmującego się nowymi zjawiskami, takimi jak cyfryzacja i informatyzacja w administracji, udało się uzyskać efekt interdyscyplinar- ności prowadzonych rozważań naukowych, które skupione zostały wokół tematyki regionu, regionalizacji i województwa samorządowego. Wszystko to przyczyniło się do tego, że zarówno organizatorzy konferencji, jak i jej uczestnicy wyrazili chęć podjęcia kolejnej dyskusji naukowej w formule przeprowadzonej konferencji. Dominika Cendrowicz Studia Prawa Publicznego 2014-05 4kor.indd 216Studia Prawa Publicznego 2014-05 4kor.indd 216 2014-05-18 21:14:202014-05-18 21:14:20