Zastosowanie skali NEP do badania świadomości ekologicznej młodzieży akademickiej - Kozłowska, Agnieszka; Brzezińska, Adrianna; Dąbrowska, Paulina; Kuczora, Joanna; Jarecka, Aleksandra; Kwaśna, Joanna; Łobodziec, Ewelina; Kaczmarek, Magdalena (Wydawnictwo UMCS, 2023)
Wprowadzenie: Stosunek człowieka do przyrody oparty na antropocentrycznej filozofii i przekonaniu o wyjątkowości człowieka doprowadził do kryzysu ekologicznego. Nowy Paradygmat Ekologiczny (NPE) zakłada odejście od antropocentryzmu i uznanie ograniczeń dalszego rozwoju cywilizacyjnego opartego na niezrównoważonej eksploatacji środowiska naturalnego. Stopień poparcia społeczeństw dla NPE może być mierzony skalą NEP (New Ecological Paradigm Scale) składającą się z 12–15 tez, wobec których badani wyrażają stopień poparcia w skali Likerta. Cel badań: Ocena świadomości ekologicznej młodzieży akademickiej za pomocą skali NEP. Metoda badań: Ankieta on-line, obejmująca 15 pytań skali NEP i dane demograficzne; 15-elementową wersję skali NEP poddano adaptacji językowej. Kwestionariusz ankiety i gromadzenie danych zrealizowano w programie Qualtrics Surveys. Zebrane dane pochodzące od N = 260 osób poddano uporządkowaniu, rekodowaniu i analizie statystycznej, obejmującej statystyki podstawowe i częstości dla pytań NEP oraz analizę wariancji i test t-studenta dla indeksu NEP w grupach płci. Analizę przeprowadzono w programie SPSS Statistics 28.0.1.0. Poparcie dla NPE szacowano przy użyciu analizy częstości odpowiedzi „proekologicznych”, porównania średnich oraz indeksu NEP. Wyniki: Poparcie dla NPE wyniosło 74,5; średnia dla pytań NEP wartościowanych od 1 (brak poparcia) do 5 (max. poparcie) wyniosła 4,13; indeks NPE (skala od 0 do 1) wyniósł 0,78. Test t-studenta wykazał zróżnicowanie płciowe indeksu NEP, który był wyższy dla kobiet niż mężczyzn (0,79 vs 0,72), przy p = 0,028. Wnioski: Wartości indeksu NEP świadczą o wysokiej świadomości ekologicznej badanej grupy. Poparcie dla NPE jest wyższe wśród kobiet niż mężczyzn, co jest zgodne z ogólnoświatową tendencją obserwowaną w badaniach, większej proekologiczności kobiet w porównaniu z mężczyznami.
Keywords: świadomość ekologiczna; Nowy Paradygmat Ekologiczny; skala NEP; pedagogika ekologiczna