Pisarstwo Nila z Ankyry: wybrane zagadnienia - Dobak, Cezary (My University, 2020)
Praca została poświęcona pisarstwu Nila z Ankyry, płodnemu, choć dość enigmatycznemu autorowi z przełomu IV i V wieku. Zawarte w niej rozważania skupione zostały wokół obrazotwórczego i perswazyjnego potencjału jego dzieł, realizowanego w procesie literackiego przekazu. Za oś rozważań posłużyła metaforyka sportowa: ulubione i najczęściej stosowane narzędzie literackie autora. W 1 rozdziale przedstawiono jego sylwetkę, informacje o zachowanych w języku greckim dziełach, jak i erudycji literackiej oraz wykształceniu. 2 rozdział poświęcono poszukiwaniom jego odbiorcy poprzez skonstruowanie obrazu wirtualnego czytelnika, a także zagadnieniom metafory w ujęciu kognitywnym (Lakoff, Johnson) oraz ucieleśnionego znaczenia. Omówiłem również tradycję obrazowania sportowego w greckiej literaturze oraz status sportu w epoce późnego antyku. W 3 rozdziale sportowa metaforyka Nila została scharakteryzowana pod kątem ilościowym, jakościowym oraz widocznych w niej inspiracji dziełami starszych autorów. W rozdziale 4 przedstawiono literacki świat, jaki Nil konstruuje sportową metaforyką, wraz z potencjalnymi psychospołecznymi konsekwencjami w odbiorze metafory przez czytelnika. Natomiast ostatni rozdział poświęcony został większym całościom tekstowym w dziełach Nila, ukazując, w jakiś sposób autor konstruuje sekwencje (kody) literackie przy użyciu rozmaitych narzędzi.

The work is dedicated to the writings of Nilus of Ancyra, a prolific, though somewhat enigmatic author living at the turn of the 4th and 5th centuries. The subject under scrutiny is the imagery and persuasive potential of his works in the process of literary transmission. At the center of the considerations presented here is the author’s favorite and most commonly used literary tool: sport metaphors. The 1st chapter is dedicated to what we know of the author and his Greek works, as well as to his literary erudition and learning. The 2nd chapter attempts to find recipients of his works through constructing the image of his virtual reader. It also presents a cognitive approach to the metaphor (Lakoff-Johnson theory) and embodied cognition theory, as well as an overview of the history of sport in Greek literature and its status in the Late Antiquity. Nilus’ sport metaphors have undergone a quantitative and qualitative analysis in the 3rd chapter; here also attention has been drawn to some of its literary inspirations. 4th chapter is focused on the literary world created by Nilus by using his sport metaphors, together with potential psychosocial consequences to the readers. The final chapter is dedicated to the larger text entities in his works, in order to show how the author constructs literary sequences (codes) by combining multiple tools.
The Writings of Nilus of Ancyra: Selected Issues
Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej
Keywords: Nil z Ankyry; Nilus of Ancyra; późny antyk; Late Antiquity; literatura monastyczna; monastic literature; literatura parenetyczna; paraenetic literature; metaforyka sportowa; sport metaphors