Angielskie zapożyczenia leksykalne i derywaty od anglicyzmów leksykalnych w języku górnołużyckim (na tle angielsko-czeskich i angielsko-polskich kontaktów językowych) - Chlebowski, Marek (My University, 2022)
Praca doktorska prezentuje zagadnienie zapożyczeń angielskich w języku górnołużyckim. Zaprezentowany materiał, którego podstawę stanowią źródła leksykograficzne oraz ekscerpty z wychodzącego pięć razy w tygodniu periodyku „Serbske Nowiny”, pokazuje, że język ten nie zamyka się na nowe zjawiska i wprowadza do swojego zasobu leksykalnego dodatkowe elementy. Zapożyczenia z języka angielskiego w języku górnołużyckim podlegają czterem rodzajom adaptacji: graficznej, fonologicznej, morfologicznej oraz semantycznej. Procesy zachodzące w tym zakresie są podobne do tych, które zachodzą w innych językach zachodniosłowiańskich. Materiał badawczy to 1244 zapożyczenia oraz derywaty, które są poświadczone w odpowiednich źródłach leksykograficznych, w kilkudziesięciu wydaniach gazety „Serbske Nowiny” oraz w artykule Grzegorza Szpili, który ukazał się w 2018 roku. Zostały one zaliczone do 23 kategorii. Najwięcej wyrazów znalazło się w grupach tematycznych: 1. sport, 2. życie społeczne oraz 3. muzyka, taniec, subkultury (ponad 100 leksemów w każdej z tych grup). W tych dziedzinach angielszczyzna wywarła największy wpływ na zasób słownictwa języka górnołużyckiego. W wybranych numerach „Serbskich Nowin” 84 hasła wyrazowe nie zostały wcześniej poświadczone w źródłach leksykograficznych i stanowią dodatkowe nabytki leksykalne języka górnołużyckiego.

The doctoral thesis presents the issue of English loanwords in the Upper Sorbian language. The presented material, whose basics are lexicographical sources and excerpts from “Serbske Nowiny”, the periodical published five times a week, proves that this language does not shut itself off from new phenomena and introduces different elements to its vocabulary. Linguistic borrowings in Upper Sorbian from English are subject to four types of adaptation: graphic, phonological, morphological and semantic. The processes occurring in this scope are similar to those in other West-Slavic languages. The research material consists of 1244 loanwords and derived forms, which are confirmed in appropriate lexicographical sources, in several dozen publications of “Serbske Nowiny” newspaper, and in an article by Grzegorz Szpila, which appeared in 2018. They were classified in 23 categories. The most words were among the following thematic groups: 1. sport, 2. social life, and 3. music, dance, subcultures (over 100 lexemes in each group). English had the greatest influence on the vocabulary of Upper Sorbian language in these areas. 84 expressions from the selected editions of “Serbske Nowiny” had not been confirmed before in lexicographical sources, and constitute additional linguistic acquisitions in Upper Sorbian language.
English lexical loans and derivates from anglicisms in Upper Sorbian language (on the background of English-Czech and English-Polish language contacts)
Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej
Keywords: anglicyzm; zapożyczenie; słownik; górnołużycki; Anglicism; loanword; dictionary; Upper Sorbian