Zmiany struktury przestrzenno-funkcjonalnej handlu detalicznego w Poznaniu w warunkach globalizacji - Karczewicz-Lamparska, Magdalena (My University, 2023)
Przedstawiona praca doktorska, napisana w nurcie geografii ekonomicznej, przede wszystkim odnosi się do jej nurtu funkcjonalistycznego, zgodnego ze scjentystycznym, pozytywistycznym paradygmatem badań. Zróżnicowanie przestrzenne różnych zjawisk w mieście, w tym sfery handlu detalicznego wciąż należy bowiem do istotnych zagadnień naukowych, zarówno z punktu widzenia rozwoju handlu jak i jego oddziaływania na krajobraz i funkcje miasta. Zróżnicowanie form handlu oraz ich zmiany w przestrzeni miasta są wciąż aktualnym tematem badawczym, co wynikają z wielu czynników, często zmiennych. Czynnik zarówno globalizacji jak i polityki wobec handlu okazały się także zmienne w czasie, co wpływało na decyzje lokalizacyjne w Poznaniu. W ostatnich dekadach wykształcają się nowe podejścia do badania handlu, w ramach pojęcia „nowej geografii handlu”. Pojawiło się ono w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku, by opisać zrekonstruowaną i zaangażowaną teoretycznie subdyscyplinę geografii handlu, która poważnie traktuje zarówno jej wymiar ekonomiczny (np. ocena wpływu handlu globalnego na lokalne struktury, wpływ elektronicznego na tradycyjne kanały sprzedaży detalicznej), jak i kulturowy (np. społeczna rola przestrzeni handlowych, preferencje i praktyki konsumentów, zob. Wrigley 2009). Wyżej wymienione elementy powinny być uwzględniane także w badaniach rozwoju i struktury handlu w mieście. Poniżej wymieniono główne postulaty badawcze, które mogłyby realizować kolejne prace, bądź z upływem lat mogłyby być podejmowane jako kontynuacja dotychczasowych badań autorki (zob. także The future of retail... 2019). Są to: 1/ W sferze metodycznej: - Doskonalenie metod inwentaryzacyjnych działalności handlowej, wykorzystujące nowe technologie informatyczne. -Rozwój metod analizy przestrzennej lokalizacji, atrakcyjności i dostępności placówek handlowych. 2/ W sferze ekonomicznej: - Badanie faz rozwoju poszczególnych segmentów handlu (mallingu, dyskontyzacji, retail parków) oraz sukcesji funkcji na obszarach dotąd handlowych, - Badanie nowych formatów – placówek handlu hybrydowego, sklepów autonomicznych, paczkomatów, sharing economy, drugiego obiegu w sieciach społecznościowych, handlu obwoźnego i zakupów z dostawami (shoperzy - dostawcy zakupów), - Cyfryzacja i trendy w e-commerce, prowadzące do presji ze strony sklepów internetowych i wielkich detalistów na małe przedsiębiorstwa i ich strategie związane z dywersyfikacją platform sprzedaży. 3/ W sferze zjawisk społeczno-kulturowych: - Badanie funkcji społecznych (kulturotwórczych) przestrzeni handlowych, w szczególności centrów handlowo-usługowych kolejnych generacji, - Badanie preferencji zakupowych, szczególnie w wyniku rozwoju handlu elektronicznego i jego wpływu na zmiany w zachowaniach społeczeństwa konsumpcyjnego, - Zmiany demograficzne i społeczne, w tym starzenie się społeczeństw, kurczenie się bazy konsumentów (zwłaszcza w wyludniających się dzielnicach), trendy „pustynnienia usługowego” miast oraz wyzwania związane z mobilnością, które mają na nie wpływ. Istotnym problemem badawczym wartym eksploracji szczególnie w dużych miastach są także zagadnienia wpływu działalności handlowej na pozostałe funkcje miasta (mieszkaniowe, kulturowe, transportowe, rekreacyjne) oraz jego znaczenie jako ośrodka centralnego w krajowej, regionalnej i lokalnej sieci osadniczej.
Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej