Kryzys euro a handel zagraniczny krajów Unii Europejskiej - Kamiński, Bartłomiej; Ng, Francis (Wydział Prawa i Administracji UAM, 2013)
Kryzys gospodarczy w strefie euro nie miał jak dotąd istotnego wpływu na handel UE: pozycja UE w handlu globalnym nie uległa zmianie. Unaocznił on jednak wyraźne różnice w wynikach handlu zagranicznego poszczególnych krajów członkowskich. Bardziej zdezagregowana analiza wskazuje na wyłonienie się trzech grup w ramach UE: znajdujących się w stagnacji ekonomii krajów Południa; dynamicznej Nowej Europy; oraz stabilnej Północy. Wahania w handlu światowym wywołane kryzysem globalnym nie były ani mniejsze, ani większe od zmian w wartości handlu UE. Kryzys nie odwrócił również tendencji rosnącej otwartości gospodarek państw członkowskich obserwowanej po 2000 r. Wzrost gospodarczy w tym okresie nie był ciągniony przez popyt krajowy, ale przez popyt zewnętrzny, tj. zapotrzebowanie w innych krajach UE oraz reszty świata. Nie znaleziono również danych empirycznych, które wsparłyby często wypowiadany komentarz, że tanie pożyczki w euro finansowały eksport Niemiec do południowych krajów UE. Wręcz przeciwnie, udział tych krajów w całkowitym eksporcie Niemiec kształtował się w pierwszej dekadzie XXI w. poniżej 15% i wykazywał tendencję spadkową. Wreszcie, wbrew oczekiwaniom, członkostwo w unii monetarnej nie było katalizatorem wzrostu handlu. Dynamika handlu krajów, które wstąpiły do UE w pierwszej dekadzie XXI w., była nieporównywalnie wyższa od dynamiki „starych” członków UE. Niebezpieczne jest jednak to, że w miarę jak efekt jednolitego rynku będzie wygasał, przejęcie antywzrostowego modelu charakterystycznego dla wielu krajów UE może doprowadzić do „equilibrium wolnego wzrostu”, jeśli nie stagnacji.

Euro crisis so far appears not to have had any significant impact on the EU’s foreign trade performance: its standing in world trade has not moved. Yet, the crisis has exacerbated differences in the external performance. Three groups have emerged: stagnant economies of the Southern periphery of the EU; a dynamic New Europe; and a stable North. Neither the Euro nor the financial global crisis has changed the weight of the EU in world trade. They did not reverse the trend of the growing openness of the EU member states’ economies in the 2000s. It was exports, rather than the domestic demand, that drove the economic growth of the EU economies during this period. Empirical data do not corroborate commentaries about cheap Euro loans having been used to finance the German export expansion in the EU southern periphery. To the contrary, the share of these countries in German exports fell during the ‘Euro’ period to below 15 per cent. Expectations of dramatic increases in trade among Euro economies turned out to be ill-founded. But foreign trade performance of the new EU member states from Central Europe was superior to that of the ‘old’ EU countries. The challenge for these countries, however, shall be not to ‘borrow’ any of the anti-growth policies implemented in some other EU member states, which could otherwise lead to disappearance of the once positive effects of the Single Market.
Euro crisis and foreign trade of the EU member states
Keywords: strefa euro; kryzys gospodarczy; wzrost gospodarczy; eurozone; financial global crisis; economic growth; ‘old’ EU countries; new EU member states