Problemy moralne dyplomacji w nauczaniu Jana Pawła II - Makowski, Paweł Adam (My University, 2015)
Celem pracy jest zaprezentowanie problemów moralnych dyplomacji w nauczaniu Jana Pawła II i ich usystematyzowanie. Ponieważ Papież nie oddzielał nigdy moralności od dyplomacji, widząc w moralności fundamenty odpowiedzialnej służby dyplomatycznej, w rozprawie związek pomiędzy moralnością a dyplomacją nie jest rozpatrywany oddzielnie, lecz został ukazany jako integralna część papieskiego nauczania. Jan Paweł II w swoich wystąpieniach do tego środowiska nie poruszał bowiem wprost kwestii moralnych dotykających dyplomacji, lecz poprzez prezentowanie doktryny moralnej Kościoła w odniesieniu do aktualnych problemów społeczno-politycznych, pośrednio wskazywał obszary, które powinny stać się przedmiotem osobistej moralnej refleksji pracowników dyplomacji. W pracy posłużono się metodą analityczno-syntetyczną, co pozwoliło osiągnąć założone cele. Najpierw autor dokonał analizy nauczania Jana Pawła II obejmującego cały jego pontyfikat, a dotyczącego problemów moralnych z jakimi musi się zmierzyć współczesna dyplomacja, a następnie przedstawił próbę ich syntetycznego ujęcia. Analizie poddał teksty przemówień Jana Pawła II, wygłoszone podczas spotkań z dyplomatami. W bibliografii wyodrębniono obszerną literaturę przedmiotu, także anglojęzyczną, nie tłumaczoną na język polski. Szczególnie wartościowe dla przeprowadzonego wywodu są listy poszczególnych dyplomatów stanowiące cenne źródło badawcze na temat recepcji papieskiego nauczania w zakresie problemów, których dotyczy rozprawa. Całość rozprawy składa się z pięciu rozdziałów. Struktura każdego rozdziału pozwala najpierw dostrzec konkretne zagrożenia obecne w poszczególnych obszarach współczesnego życia, następnie zawarto wykładnię moralną nauki Kościoła na temat omawianych kwestii, do której odwoływał się Jan Paweł II oraz omówiono recepcję jego nauczania w środowisku dyplomatów. Każdy rozdział kończy refleksja podsumowująca omawianą w niej problematykę. Celem rozdziału pierwszego jest ukazanie, iż godność człowieka stanowi fundamentalną wartość dla dyplomacji. Drugi rozdział dotyczy zagadnienia praw człowieka, których respektowanie należy do podstawowych powinności dyplomacji. W rozdziale trzecim ukazano problematykę wolności. Ideą przewodnią tej części rozprawy jest podkreślenie, iż respektowanie wolności, w tym szczególnie wolności religijnej, powinno stanowić podstawowe kryterium kształtujące działania dyplomacji. Rozdział czwarty poświęcono najważniejszym środowiskom oddziaływania dyplomacji, jakimi są najpierw rodzina, a następnie naród oraz wspólnota polityczna. Ostatni, piąty rozdział, zatytułowany: „Pokój i współpraca międzynarodowa celem działań dyplomacji” stanowi swoiste uwieńczenie całości dysertacji. Praca ma charakter nowatorski, ponieważ w obszarze języka polskiego nie ma takiego opracowania.

The major aim of this dissertation was to discuss and systemize moral problems of diplomacy in the teachings of John Paul II. Since the pope never separated morality from diplomacy, considering it as the foundation of the responsible diplomatic service, in the present work the relation between morality and diplomacy was not analyzed separately, but was presented as the integral part of the papal teaching. While addressing diplomats John Paul II did not refer to the moral issues associated with diplomacy directly, but through presenting the moral doctrine of the Church at the background of the current social-political problems, he tried to depict the areas which should become the object of the moral reflection of individual workers of diplomacy. The analytic-synthetic method, descriptive and exploratory in nature, which was applied in the carried out research allowed the author to obtain the objectives formulated at the stage of planning. Firstly, a thorough analysis of John Paul II’s teachings encompassing his whole pontificate and related to the moral problems posing considerable challenges to the current diplomacy was performed. At this phase a wide range of Pope’s speeches delivered in various meeting types with diplomats were examined. Secondly, the problems presented in his texts were grouped synthetically. In references, a comprehensive inventory of literature referring to the subject was listed, entries in English, not translated into Polish included. The letters of individual diplomats discussed in this dissertation, being a source of valuable information about the reception of the papal teaching concerning the problems which the work tackles, seem to be its greatest asset. The current work consists of five chapters. The structure of each allows the reader to perceive explicit threats in the specific areas of the present life, followed by the moral interpretation of the Church teaching on this particular subject to which John Paul II often appealed. Finally, the reception of his teaching among diplomats was discussed. Every chapter ends with a reflection which summarizes the issues raised. The aim of chapter one is to convince the reader that human dignity has a fundamental value for diplomacy. Chapter two relates to the question of the human rights, respecting of which belongs to the basic duties of diplomacy. In chapter three problems of freedom were explored. This part of the doctoral thesis has a clear message, which is that respecting freedom, religious freedom included, should be considered the basic criterion shaping all forms of diplomatic actions. Chapter four investigates the most important natural environments diplomacy tries to address, firstly family, then nation and finally political community. Chapter five, entitled: „Peace and international cooperation as the aim of diplomatic actions” constitutes the final of the dissertation. The dissertation is innovative in its character, because no such study has been performed in Poland before.
Moral problems of diplomacy in the teaching of John Paul II
Wydział Teologiczny: Zakład Teologii Moralnej, Duchowości i Katolickiej Nauki Społecznej
Keywords: moralność; morality; etyka; ethics; dyplomacja; diplomacy; moralność dyplomacji; moral diplomacy; Jan Paweł II; John Paul II