Człowiek między zniewoleniem a wyzwoleniem. O błądzeniu w żywiołach znaczeń - Wadowski, Jan (Bogucki Wydawnictwo Naukowe; Wydawnictwo Naukowe Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2025)
U podstaw prezentowanego tutaj podejścia leży koncepcja rzeczywistości jako sieci komunikatów określających sposób istnienia i doświadczania. Siła interakcyjnej komunikacji zauważalna jest szczególnie w doświadczeniu człowieka kreującego samego siebie w wymiarze partycypującej jaźni. W oparciu o to przekonanie konstruowana jest tożsamość przynosząca możliwość bycia konkretną osobą. Nieuchronnie jednak struktura tożsamości oznaczać musi pewien rodzaj zniewolenia, manifestującego się przez błądzenie (J. Tischner). Jeśli naturą egzystencji ludzkiej jest błądzenie, to domaga się ona wyzwolenia poprzez dekonstrukcję modelu tożamościowego i demistyfikację „ja”, a więc wyzwolenia. Przebłyski wyzwolenia pojawiają się szczególnie w strefach kognitywnej graniczności, pozwalających odsłaniać możliwość głębokiej przemiany (P. Socha). The foundation of the approach presented in this paper is the concept of reality as a network of messages that determine the mode of existence and experience. The power of interaction-based communication is particularly evident in the experience of a person constructing their identity within the dimension of a participatory self. Based on this conviction, an identity is constructed that enables one to be a specific person. However, the construction of identity inevitably entails a certain form of enslavement, manifesting itself through wandering (J. Tischner). If the nature of human existence is wandering, then it demands liberation through the destruction of identity constructs and the demystification of the “self”. Liberation reveals itself particularly in zones of cognitive liminality, which enable the unveiling of the possibility of profound transformation (P. Socha).
The human between Enslavement and Liberation: On wandering in the Elements of Meaning
Keywords: komunikacja; metapoznanie; błądzenie; monopole poznawcze; strefy kognitywnej graniczności; communication; metacognition; wandering; cognitive monopolies; zones of cognitive boundaries