Wsparcie rolnictwa wschodnich terenów Brandenburgii w ramach "Pomocy dla Wschodu" (Osthilfe). Lata 1926-1936 - Mudzo, Fryderyk (My University, 2023)
Mocą postanowień traktatu wersalskiego dokonano znaczących przeobrażeń geopolitycznych w Europie środkowo-wschodniej. Niemcy, a w ich ramach szczególnie sześć pruskich prowincji, w tym Brandenburgia, musiały zmierzyć się z ich ekonomicznymi i politycznymi następstwami, którymi były m.in. utrata części terytoriów i sąsiedztwo z nowym państwem polskim . Oznaczało to przede wszystkim utratę dotychczasowego rynku zbytu i ważnych szlaków komunikacyjno-transportowych. Jest to szczególnie widoczne w kontekście wschodniej części Brandenburgii (rejencja frankfurcka), dla której oznaczało to utratę byłej prowincji poznańskiej, z którą była ona ściśle związana gospodarczo. Jednak geneza i problemy wschodnioniemieckiego rolnictwa sięgają kilka dekad wstecz, do drugiej połowy XIX wieku, a po I Wojnie Światowej ów kryzys agrarny wschodnich terenów Niemiec stał się bardziej odczuwalny. Rejencja frankfurcka jako jeden z wielu regionów znacząco dotkniętych owym problemem została z czasem włączona w szereg programów kompleksowego wsparcia ekonomicznego Rzeszy (kredytowego i inwestycyjnego), których działanie rozciągnęło się na okres 10 lat od 1926 do 1936 roku. Programy te powszechnie nazywano „pomocą dla wschodu” (Osthilfe). Pomocą w ich ramach objęto nie tylko Prusy Wschodnie, czego dowodzi przykład badanej rejencji frankfurckiej rzucający nowe światło na kompleksowość świadczonej pomocy w ramach „ratowania niemieckiego wschodu”, łączonej często jednanie z Prusami Wschodnimi. Analiza źródłowa oraz chronologiczne odtworzenie tego kompleksowego wsparcia finansowego dla rejencji frankfurckiej oraz efektów tej pomocy pozwoliło wyłonić kompleksowy obraz pomocy udzielonej wschodnim terenom Niemiec w okresie międzywojennym. Każdej z zagrożonych ekonomicznie prowincji, miała początkowo przypaść znaczna pomoc materialna. Z czasem rząd pruski i Rzesza zaczęły jednak dostrzegać w państwowej pomocy dla wschodnioniemieckiego rolnictwa również szansę na szeroki program restrukturyzacji całego wschodu państwa. By virtue of resolutions of the Treaty of Versailles, significant geopolitical transformations were conducted in Central and Eastern Europe. Germany, and particularly six Prussian provinces therein, including Brandenburg, had to come to terms with the economic and political consequences of the Treaty, which included the loss of part of its territories and the proximity with the new Polish state. In essence, this resulted in the loss of the previously functioning market as well as significant transportation and communication routes. This is notably evident in the connect of the eastern part of Brandenburg (Frankfurt Regency), for which the Treaty corresponded to the loss of the former province of Poznan, an area with which it shared a strict economic link. However, the origins and problems of eastern German agriculture date back several decades, to the second half of the 19th century, and the agrarian crisis of eastern Germany became more pronounced after World War I. As one of many regions significantly affected by this problem, the Frankfurt Regency was in time included in a series of programs of comprehensive economic support for the Reich (credit and investment), the operation of which spanned over a 10-year period from 1926 to 1936. These programs were commonly referred to as "aid for the East" (Osthilfe). Assistance in the framework of these programs was not only limited to East Prussia, as is evidenced by the example of the Frankfurt Regency under study, which elucidates the comprehensiveness of the assistance provided as part of the "rescue of the East Germany," often associated with East Prussia. An analysis of sources as well as the chronological reconstruction of this comprehensive financial support to the Frankfurt Regency and the effects of this aid have allowed to establish a comprehensive picture of the assistance provided to eastern Germany during the interwar period. Each of the economically threatened provinces was initially to receive substantial material aid. Over time, however, the Prussian government and the Reich began to also percieve the state aid to East German agriculture as an opportunity for a broad restructuring program throughout the eastern part of the state.
Support for the agriculture of eastern Brandenburg in the framework of the "aid for the east" (Osthilfe). On the period 1926-1936
Wydział Historii
Keywords: Niemcy; Polska; pomoc dla wschodu; Osthilfe; kryzys agrarny; Germany; Poland; aid for the East; agrarian crisis