Oznaczanie azbestu w próbkach środowiskowych z wykorzystaniem mikroskopii optycznej - Lipiecka, Sylwia (My University, 2013)
Azbest to naturalnie występujące włókniste krzemiany, posiadające użyteczne właściwości, m.in. termiczne, dzięki którym znalazły szerokie zastosowanie w przemyśle. Obecnie minerał ten jest klasyfikowany jako substancja niebezpieczna i postępowanie z nim regulują przepisy prawa. Oznaczanie azbestu stanowi istotne narzędzie podczas określenia potencjalnego ryzyka zdrowotnego. Celem pracy było opracowanie i optymalizacja sposobu oznaczania włókien azbestowych w próbkach środowiskowych, głównie wodnych oraz glebowych, z wykorzystaniem mikroskopu optycznego z kontrastem fazowym, wyposażonego w kamerę cyfrową oraz oprogramowanie komputerowe. Zaprezentowano również sposoby praktycznego zastosowania zaproponowanej procedury analitycznej. Przeprowadzone badania potwierdziły możliwość zastosowania opracowanego sposobu oznaczania azbestu do analizy tych włókien w próbkach wodnych i w glebach na poziomie stężenia granicznego substancji niebezpiecznej, które wynosi 0,1% masy. Uzyskiwane na podstawie wymiarów włókien wyniki ilościowe, wyrażone w zależności od matrycy w mg/L lub mg/kg s.m, stanowią postęp i unikatowe rozwiązanie w zakresie oznaczania azbestu, osiągnięto też większą selektywność pomiarów. Przedstawiona procedura badawcza może być stosowana w laboratoriach analitycznych. Opracowany sposób oznaczania azbestu jest przedmiotem wynalazku, na który została udzielona ochrona patentowa.

Asbestos, naturally occurring fibrous silicate with desirable properties such as thermal insulation, has found wide applications in industry around the world. Nowadays the asbestos is classified as a hazardous substance and treatment of this material is regulated by law. Asbestos analysis is a fundamental tool for assessment the potential health risk. The main goal of the work was to elaborate and optimize the method of airborne asbestos fibres determination in environmental samples, especially in water and soil. The investigation was carried out by an optical microscope with optional phase contrast equipped with a digital camera and appropriate software. There were also presented the practical ways of using this method for various kind of samples. Research has proved, that the proposed method could be successful used for asbestos determination in water and soil samples at a concentration of 0.1%, (boundary concentration of dangerous substance in material). The analyses results are obtained by the fibre size determination and they are expressed in mg/L or mg/kg dry matter, depending on kind of sample matrix. The proposed method constitutes the significant advancement of asbestos analysis, leads to increase in the selectivity of measurements and can be adopted and use in existing laboratories. The elaborated method obtained also the exclusive rights and protection as the patent.
Determination of asbestos in environmental samples with use of optical microscopy
Wydział Chemii
Keywords: azbest; asbestos; chryzotyl; chrysotile; włókna respirabilne; airborne fibres; oznaczenie mikroskopowe; microscopic analysis