Językowe sposoby ujmowania upadku systemu komunistycznego w polskiej i niemieckiej kulturze pamięci - Dobkiewicz, Magdalena (My University, 2017)
Przedmiotem pracy jest zestawienie i porównanie sposobów upamiętniania okresu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Niemieckiej Republiki Demokratycznej we współczesnej polskiej i niemieckiej kulturze pamięci. W tym celu analizowane są instytucjonalne przejawy upamiętniania, których rezultatem są teksty pisane o okresie 1945-1990. Rozprawa ma charakter interdyscyplinarny, ale z doniosłą rolą etnolingwistyki, która obejmuje swoim zakresem badanie związków między językiem a kulturą. Wynikiem analizy języka instytucji, a przede wszystkim ich leksykalnych preferencji, jest wyodrębnienie i ustalenie kontekstowego znaczenia słów-kluczy i wyznaczenia głównych kręgów semantycznych polskich i niemieckich tekstów upamiętniających, na podstawie których można wnioskować o specyfice kultury pamięci w obu krajach. Założywszy, że upamiętnianie rozgrywa się w przestrzeni semantyczno-językowej, z polskich i niemieckich tekstów instytucji upamiętniających wyodrębniono następujące słowa-klucze, związane z upamiętnianiem okresu PRL i NRD: ‘władza’/‘die Macht’, ‘społeczeństwo’/’die Gesellschaft’, ‘die friedliche Revolution’, ‘Der Weg zur Einheit’, ‘droga do wolności’, ‘die Aufarbeitung’, ‘przywracanie pamięci’ oraz ‘upamiętniać’/’gedenken’.

The subject of the work is a summary and comparison of ways of commemorating the Polish People's Republic and the German Democratic Republic in the contemporary Polish and German culture of memory. For this purpose a body of written texts from a few institutions, which commemorate the period of 1945-1990 has been analyzed. The result of the analysis of the lexical preferences of the institutions was an attempt to determine the contextual meaning of the keywords and the lexical-semantic center of the Polish and German texts. All that leading to conclusions about the specificity of the memory culture in both countries. The following keywords associated with the commemoration of the PPR and the GDR have been selected: 'Power' / 'die Macht', 'society' / 'die Gesellschaft', 'die friedliche Revolution', 'Der Weg zur Einheit', 'Road to Freedom', 'die Aufarbeitung', 'restoring the memory', 'to commemorate' / 'gedenken'. The thesis is interdisciplinary, however, with an important role of ethnolinguistic, which refers to the study of the relationship between language and culture.
The linguistic perception of the collapse of communism in the Polish and German culture of memory
Wydział Nauk Społecznych: Instytut Kulturoznawstwa
Keywords: kultura pamięci; Niemiecka Republika Demokratyczna; Polska Republika Ludowa; upamiętnianie; culture of memory; German Democratic Republic; People’s Republic of Poland