Studia wschód-zachód w kontekście współczesnej komparatystyki - Zelenková, Anna; Kola, Adam F., Tłum (Wydawnictwo-Drukarnia Bonami/Pracownia Komparatystyki Literackiej IFP UAM, 2009)
Artykuł zajmuje się komparatystycznymi i międzyliterackimi badaniami oznaczanymi jako Wschód- Zachód. Ten typ badań obejmuje przede wszystkim typologiczne studia o podobieństwie i różnicach między regionami, które są oddalone kulturalnie, poetologicznie i geograficznie. Jednym z najbardziej znanych badaczy w dziedzinie East-West jest po R. Etiembel’u i C. Guillenie amerykański komparatysta E. Miner, który wypracował terminologię i metodologię tej dyscypliny. Miner mówi o interkulturowej komparatystyce jako o alternatywnym projekcie „światowości” literatury, jako o kulturalnym dialogu między Zachodem a Wschodem (np. komunikacja Europy i Ameryki z Orientem). W czesko-słowackiej tradycji East-West Studies oznaczały stosunki Zachodu (zachodniej Europy) ze światem słowiańskim. Czeski slawista, K. Krejčí, doszedł do wniosku, że dialog między europejskim Zachodem i słowiańskim Wschodem dokonywał się za pomocą mitów, które wszak mogły stać się historycznym faktem. Zachód odkrył wschodnią Europę (Rosję) dopiero w XVIII wieku, tymczasem słowiańscy intelektualiści poznawali Zachód za pośrednictwem osobistych kontaktów i lektury w oryginale. U niektórych Czechów i Polaków pojawiło się kulturowe „rozdwojenie” między Zachodem i Wschodem.

The paper is focused on comparative and interliterary research designated as East-West Studies. Such research mainly consists in the typological study of similarities and differences between regions (areas) with remote culture and poetology as well as geography. One of the major figures in the field of East-West Studies, apart from R. Etiemble and C. Guillén, is E. Miner, the American comparative scholar who devised its terminology and methodology. He regards intercultural comparative studies as an alternative project of the „world” aspect of literature, as a cultural dialogue between the West and the East (e.g. Europe and America and their communication with the Orient). In the Czech-Slovak tradition, East-West Studies have represented the relationship of the West towards the Slavonic world. Czech Slavonic scholar K. Krejčí concluded that the dialogue between the European West and the Slavonic East had been maintained through myths which, however, may have become a historical fact. The West discovered Eastern Europe (Russia) rather late, in the 18th century, while Slavonic intellectuals got acquainted with the West in person, through visits and reading books in the original. It was namely Czechs and Poles who manifested the cultural „split” between the West and the East.
Keywords: Studia Wschód-Zachód; Literatura porównawcza; Europa Środkowo-Wschodnia; Mit; East-West studies; Comparative literature; Central Eastern Europe; Myth