Werbalizacja emocji w rosyjskich tekstach krytyki muzycznej - Dzienisiewicz, Maria (My University, 2022)
Przedmiot rozprawy stanowią językowe reprezentacje emocji w rosyjskich tekstach krytyki muzycznej. W dysertacji została podjęta próba rekonstrukcji językowego obrazu emotywnego oddziaływania muzyki klasycznej na jej odbiorców na drodze ustalenia sposobów werbalizacji różnorodnych emocji wywoływanych przez wykonania utworów o takim charakterze, a także ustalenia hierarchii tych emocji. Materiał badawczy został zaczerpnięty z 820 współczesnych rosyjskich recenzji wydarzeń muzycznych. Rozprawa ma charakter interdyscyplinarny. W rozdziale pierwszym fenomen emocji został opisany przez pryzmat takich dyscyplin, jak historia i estetyka muzyki, filozofia, psychologia oraz językoznawstwo. Szczególne miejsce w tej analizie zajęły zagadnienia ewolucji estetyki muzyki na przestrzeni wieków. W rozdziale drugim scharakteryzowano gatunek recenzji, a także jego rys historyczny na gruncie rosyjskim. Zasadniczym elementem tego rozdziału jest analiza porównawcza tekstu muzycznego z tekstem zawartym w recenzjach muzycznych, w której zastosowano metodę analizy składnikowej. Trzeci rozdział pracy ukazuje bogactwo emocji i uczuć słuchaczy, wykonawców i twórców, zawartych w tekstach rosyjskich recenzji muzycznych, zaś ostatni poświęcony jest środkom artystycznego wyrazu ze szczególnym uwzględnieniem metafory, a dokładnie jej synestezyjnej odmiany. Podjęto próbę ukazania jej emotywnego aspektu. Dysertację wieńczy podsumowanie, bibliografia, streszczenie w języku polskim oraz angielskim, a także aneks zawierający adresy internetowe recenzji, których fragmenty zostały wykorzystane w pracy.

Предметом диссертации являются языковые репрезентации эмоций в текстах русской музыкальной критики. В междисциплинарном подходе диссертации предпринята попытка реконструировать языковой образ эмоционального воздействия классической музыки на слушателя путем установления способов вербализации различных эмоций, вызываемых исполнением произведений, а также установления иерархии этих эмоций. Материал исследования был извлечен из 820 современных текстов русской музыкальной критики. В главе первой феномен эмоций описан с точки зрения таких дисциплин, как история и эстетика музыки, философия, психология и лингвистика. Эволюция эстетики музыки на протяжении веков занимает особое место в этой части работы. Во второй главе описывается жанр рецензии, а также его исторический очерк на русской почве. Основным элементом этой главы является сравнительный анализ нотного текста с отрывками текстов рецензий, в котором использовался метод компонентного анализа. Третья глава работы раскрывает богатство эмоций и чувств слушателей, исполнителей и композиторов, отраженных в текстах рецензий. Последняя глава посвящена средствам художественной выразительности с особым акцентом на метафору (точнее ее синестетическую разновидность), учитывая ее эмоциональный аспект. Диссертацию венчают заключение, библиография, резюме и приложение, содержащее список исследуемых текстов музыкальной критики.

The subject of the dissertation is the verbalization of emotions in Russian critical musical texts. The aim of the work is to search for a linguistic image of the emotive impact of classical music on its audience. This will be achieved by establishing ways of verbalizing various emotions evoked by performances of works of classical music, as well as by determining a hierarchy of these emotions. The source of the lexical material was 820 contemporary Russian reviews of musical events. The dissertation is located in the area of interdisciplinary studies. The conducted research reveals and documents a wide range of expressive means and influences of music. In the first chapter, the phenomenon of emotions has been described through the prism of such disciplines as the history and aesthetics of music, philosophy, psychology and linguistics. The second chapter presents the characteristics of the review genre, as well as its historical outline in Russia. The basic component of this chapter is the comparison of the musical text with the text contained in music reviews, in which the method of semantic component analysis was used. The third chapter shows the variety of emotions and feelings of listeners, performers and composers contained in the texts of Russian music reviews; the last chapter is devoted to the means of artistic expression, with particular emphasis on the metaphor, more precisely its synesthetic variant. An attempt was made to show its emotive aspect. The dissertation ends with a summary, bibliography, summary in Polish and English, and an appendix containing the hyperlinks to the reviews, excerpts of which were used in the work.
Вербализация эмоций в текстах русской музыкальной критики
Verbalization of emotions in Russian critical texts on music
Wydział Neofilologii
Keywords: emocje; emotions; эмоции; werbalizacja; verbalization; вербализация; język rosyjski; Russian; русский; recenzja; critical text; рецензия; metafora synestezyjna; synesthetic metaphor; синестетическая метафора