Rozwój metajęzykowej świadomości ortograficznej w kontekście nauczania i uczenia się języka chińskiego jako języka obcego - Wnuk, Zuzanna (My University, 2024)
Głównym celem niniejszej rozprawy było zbadanie procesu rozwoju metajęzykowej świadomości ortograficznej u osób uczących się języka chińskiego jako języka obcego. Wskazano trzy istotne aspekty metajęzykowej świadomości ortograficznej systemu pisma chińskiego: świadomość grafemiczną, świadomość grafemiczno-morfemiczną oraz świadomość grafemiczno-fonetyczną. Przeprowadzone badania jakościowe pozwoliły na zbadanie, w jaki sposób osoby uczące się postrzegają sinogramy, jak ich percepcja zmienia się oraz jak przebiega proces rozwoju metajęzykowej świadomości ortograficznej. Wykazano rozbieżność między poziomem wiedzy deklaratywnej oraz proceduralnej, która stopniowo zmniejszała się ze wzrostem kompetencji językowej. Wyznaczono trzy jakościowe zmiany w postrzeganiu sinogramów. Potwierdzono również, że poszczególne aspekty świadomości ortograficznej rozwijają się w różnym tempie. We wnioskach zaproponowano autorski model przetwarzania sinogramów na potrzeby glottodydaktyki języka chińskiego, który może być dostosowywany do poziomu rozwoju metajęzykowej świadomości ortograficznej. Wskazano również implikacje wyników badań dla praktyki dydaktycznej. Podkreślono również konieczność wspierania rozwoju świadomości ortograficznej ze względu na to, że jest ona kluczowa dla ułatwienia procesu nauki systemu pisma chińskiego. The primary aim of this dissertation was to investigate the development of metalinguistic orthographic awareness in learners of Chinese as a foreign language. Three critical aspects of metalinguistic orthographic awareness of the Chinese writing system were identified: graphemic awareness, grapho-morphemic awareness, and grapho-phonetic awareness. Qualitative research methods led to a better understanding of how learners perceive Chinese characters, how their perception changes, and how metalinguistic orthographic awareness develops over time. The study revealed a discrepancy between declarative and procedural knowledge, which gradually diminished with rising language proficiency. The qualitative shifts in the perception of Chinese characters were also identified. Furthermore, the study confirmed that different aspects of orthographic awareness develop at different rates. An original model for processing Chinese characters was proposed with an aim to accommodate the needs of Chinese language teaching and learning. The proposed model is adaptable to different stages of metalinguistic orthographic awareness development. Implications of the findings for teaching practice were also discussed. The necessity of supporting the development of orthographic awareness in students was emphasized, given its crucial role in facilitating the learning process of the Chinese writing system.
Development of Metalinguistic Orthographic Awareness in the Context of Teaching and Learning Chinese as a Foreign Language
Wydział Neofilologii
Keywords: glottodydaktyka; chiński jako język obcy; sinogram; system pisma chińskiego; metajęzykowa świadomość ortograficzna; glottodidactics; chinese as a foreign language; Chinese writing system; metalinguistic orthographic knowledge