Prawo pomocy jako element realizacji prawa do sądu - Grzymisławska-Cybulska, Maria (My University, 2011)
Istotą rozprawy doktorskiej stało się udzielenie odpowiedzi na pytanie jaką rolę pełni przewidziana ustawą z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) instytucja prawa pomocy. Celem udzielenia odpowiedzi na to pytanie koniecznym stało się zdefiniowanie istoty prawa pomocy i wskazanie celu, którego realizacji instytucja ta ma służyć. Podkreślana w toku procesu legislacyjnego potrzeba racjonalnego ukształtowania dostępu do sądu, sprawiała, że zasadnicze znaczenie dla zrozumienia istoty prawa pomocy miało ukazanie problematyki ponoszenia kosztów sądowych w sprawach sądowo-administracyjnych, jak też zapewnienia stronom fachowej pomocy prawnej jako elementu realizacji prawa do sądu. Dlatego też ustalenie zakresu pojęciowego instytucji prawa pomocy wymagało odniesienia się do koncepcji prawa do sądu. W następnej kolejności, rozważenia wymagało czy utożsamianie prawa pomocy, z prawem, które ze swej istoty przysługuje wyłącznie osobom o skromnym statusie materialnym, nie przeczy celowi, którego realizacji prawo pomocy ma służyć. Istotne znaczenie miało udzielenie odpowiedzi na pytanie o zasadność powołania do życia instytucji, która po raz pierwszy, po odrodzeniu w 1980 sądownictwa administracyjnego w Polsce, w sposób autonomiczny regulowała zasady i od kosztów sądowych oraz pełnomocnika w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Jak również, zbadania wymagało, jak przewidziany ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tryb przyznawania prawa pomocy wpływa na realizację prawa do sądu.

The doctoral thesis tackles the institution named "Prawo pomocy". "Prawo pomocy" is an instrument of „Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", which means Administrative Court Proceeding. Polish "prawo pomocy" means legal aid procedurę. Within "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" there arę two main elements constituting the legal aid: assistance with court costs and assistance with lawyer's fees. l mainly focused on finding a purpose that "Prawo pomocy" serves, as well as on analyzing and evaluating it. The main principle is that when initiating and havig one’s claim decided by the court one nas a duty to pay the court's fees. The courts should charge accordingly to the matter in question, so that the costs do not constitute an obstacle to right to court. Therefore the fees, which arę disproportionally high need to be decreased or one should be totally exempted from them. The courts" costs arę common for the most of the EU countries, however, they mainly aim at the economization of courts` proceeding, which shoutd minimize overuse of the right to the court. Nevertheless, it must not deprive individuals from their rights. In a case, when an applicant would be deprived from the right to court, because of high legal fees, he may claim eligibility to legal aid. Therefore, the legislative body, decided to introduce a legal aid procedure. There are no EU rules concerning either a legał representation or exemption from court fees. Each Member State has a duty to enact there own regulation in this matter however they please.
Exercising right to the Court with legal aid's assistance
Wydział Prawa: Katedra Postępowania Administracyjnego
Keywords: prawo pomocy; legal aid procedure; postępowanie sądowoadministracyjne; administrative court proceeding; zwolnienie od kosztów sądowych; exemption from court costs assistance with lawyer's fees