Prewencja rentowa jako metoda przeciwdziałania niezdolności do pracy. Wybrane aspekty - Pogonowski, Marek (Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM, 2020)
Artykuł prezentuje dwa aspekty prewencji rentowej realizowanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, tj. rzeczowy – obejmujący infrastrukturę umożliwiającą rehabilitację leczniczą oraz finansowy – obejmujący świadczenia pieniężne, których wypłata stanowi zabezpieczenie materialne w czasie procesu powrotu do zdrowia. Autor stawia hipotezę, że przedstawione aspekty prewencji rentowej mają znaczenie w przeciwdziałaniu niezdolności do pracy. Przyjęta w rozważaniach metodologia oparta na analizie danych statystycznych i wykorzystująca metody interpretacji i porównania danych zgromadzonych i udostępnionych przez instytucje publiczne, w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, potwierdziła znaczenie prewencji w przeciwdziałaniu niezdolności do pracy oraz redukcji kosztów ponoszonych przez budżet państwa z tego tytułu. Wymiar rzeczowy prewencji rentowej przyśpiesza powrót do pracy poprzez efektywną rehabilitację medyczną. Wymiar finansowy zapewnia poczucie bezpieczeństwa socjalnego, dzięki świadczeniom wypłacanym z ubezpieczenia społecznego (takim jak: zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, renta z tytułu niezdolności do pracy czy renta szkoleniowa). Istotne znaczenie ma także zaobserwowana tendencja obniżania wysokości świadczeń przysługujących podczas procesu powrotu do zdrowia.

The article presents two aspects of how the Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS, Poland’s social security provider) works towards preventing workers suffer¬ing incapacity to work (and thereby their potentially qualifying to receive disability pensions from ZUS). The material aspect includes the infrastructure aiding medical rehabilitation, and the financial aspect refers to monies paid in order to ensure material security during convalescence. The author argues that the two elements are important in preventing employees becoming incapable to work. The methodology adopted in the study is based on an analysis of statistical data and draws on the interpretation and comparison of the data collected and made available by public institutions, in particular ZUS. This methodology confirmed the importance of preventive actions by ZUS in reducing the numbers of employees suffering incapacity for work, and curbing the costs incurred by the state budget in this respect. The material aspect of these preventive actions accelerates the return to work through more effective medical rehabilitation. The financial dimension ensures a sense of social security, thanks to benefits paid out of social insurance (such as sickness benefit, rehabilitation benefit, disability pension or training allowance). Another significant trend observed involves reducing the amount of benefits due during convalescence.
Preventing employee incapacity to work. Selected aspects
Keywords: prewencja rentowa; świadczenia z ubezpieczenia społecznego; rehabilitacja lecznicza; niezdolność do pracy; reducing ZUS’s obligation to pay incapacity pensions; social security benefits; medical rehabilitation; incapacity for work