Kult Maximóna/San Simona w Gwatemali. Między tradycją Majów a współczesnym synkretyzmem - Sobczyk, Artur (My University, 2017)
Tematem pracy jest kult Maximóna/San Simona w Gwatemali. Kult wywodzi się z tradycji religijnej ludowego katolicyzmu, kompleksu synkretycznych wierzeń religijnych powstałych z połączenia elementów dawnej prekolumbijskiej religii Majów oraz katolicyzmu wprowadzonego przez Hiszpanów w okresie kolonialnym. Kult Maximóna/San Simona przetrwał do czasów współczesnych i zakorzenił się w życiu religijnym Gwatemali dzięki ciągłemu procesowi synkretyzacji, który współcześnie nadal trwa. Badanie kultu pozwala przyjrzeć się jak w kraju takim jak Gwatemala, pełnym napięć i konfliktów społecznych Majowie, a obecnie także Ladinos, starają się radzić sobie szukając wsparcia w elementach religijnych, jak za pośrednictwem elementów lokalnej, synkretycznej kosmologii, takich jak kult Maximóna/San Simona, odpowiadają na współczesne zagrożenia. W tym kontekście starałem się pokazać jak kult Maximóna/San Simona zmienia się i modernizuje, aby móc sprostać oczekiwaniom wzrastającej rzeszy wiernych. Kult ewoluuje od bycia częścią tradycyjnego systemu wierzeń związanego z majańskim ludowym katolicyzmem do form nowszych – neotradycyjnych, w których dawna tradycja jest przetwarzana i przystosowywana do współczesnej sytuacji społecznej i ekonomicznej. Na bardziej szczegółowym poziomie badanie kultu Maximóna pozwala uzyskać wgląd w wiele współczesnych zjawisk społecznych i religijnych, jakie zachodzą w Gwatemali.

This Ph.D. dissertation deals with the cult of Maximón/San Simon in Guatemala. The cult stems from the religious tradition of folk Catholicism which is a complex of syncretic religious beliefs formed through combination of pre-Columbian Mayan religion and Catholicism introduced by the Spanish during the colonial period. The cult of Maximón/San Simon has survived to the present day and has become firmly established in the religious life of Guatemala due to the continuous and still active process of syncretization. The study of the Maximón/San Simon cult enables an examination of how in a country like Guatemala, full of tensions and social conflicts, Maya and currently also Ladinos, try to cope with challengers by seeking support in religious elements, how people respond to contemporary threats using elements of local syncretic cosmology. In this context I tried to show how the cult of Maximón/San Simon is changed and modernized in order to meet the expectations of an increasing number of worshippers. The cult is evolving from being a part of a traditional belief system associated with Mayan folk Catholicism to newer, neo-traditional forms in which an old tradition is transforming and adapting to current social and economic conditions. On a more detailed level, the study of Maximón/San Simon’s cult gives insight into many contemporary social and religious phenomena occurring in Guatemala.
The cult of Maximón/San Simon in Guatemala. Between Mayan tradition and contemporary syncretism
Wydział Historyczny
Keywords: Maximón; San Simon; kult; cult; synkretyzm; syncretism; ludowy katolicyzm; folk Catholicism