Różne oblicza geografii. Materiały dydaktyczne - Redakcja (Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2024)
Niniejsza publikacja jest rezultatem dwuletniej realizacji na Wydziale Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu projektu pt. „Różne oblicza geografii”. Pierwszym i najważniejszym celem projektu była popularyzacja osiągnięć naukowych z dyscypliny nauki o Ziemi i środowisku wśród uczniów szkół ponadpodstawowych z województwa wielkopolskiego i tym samym pobudzenie zainteresowania uczniów zagadnieniami związanymi ze środowiskiem przyrodniczym oraz jego współczesnymi dynamicznymi zmianami i ich wieloaspektowymi konsekwencjami. Drugim celem projektu było pogłębienie wiedzy nauczycieli geografii o najnowsze osiągnięcia w reprezentowanej dyscyplinie oraz ułatwienie jej przekazywania z wykorzystaniem materiałów dydaktycznych, zawierających scenariusze lekcji i karty pracy, które zostały przygotowane do zagadnień poruszanych podczas odbywających się zajęć. W trakcie realizacji projektu poprzez uczestnictwo w 10 spotkaniach, na których zaprezentowano 40 wykładów, uczniowie i nauczyciele zostali zapoznani z najnowszymi trendami w świecie nauki i przekazana wiedza może przyczynić się do zmiany ich stosunku do zasobów środowiska przyrodniczego, modyfikacji dotychczasowych przyzwyczajeń i w konsekwencji do poprawy jakości środowiska w najbliższym otoczeniu. Wyższy poziom wiedzy może przyczynić się również do aktywnego promowania przez uczniów postaw prośrodowiskowych, co w dalszej perspektywie powinno wpłynąć na wykształcenie świadomego społeczeństwa obywatelskiego. Przedstawiana publikacja zawiera kontekst merytoryczno-metodyczny, reprezentowany przez zaproponowane scenariusze do lekcji geografii, które skierowane są do nauczycieli szkół ponadpodstawowych. Stanowią inspirację do prowadzenia lekcji zarówno w sali lekcyjnej, jak i w terenie. Każdy scenariusz zbudowany jest z następujących elementów: komentarz merytoryczny, odniesienie do dokumentu podstawy programowej, cele lekcji wraz z uczniowskimi kryteriami sukcesu, metody kształcenia, formy pracy, środki dydaktyczne niezbędne w realizacji oraz przebieg lekcji (w rozbudowanej wersji uwzględniającej następujące części lekcji: organizacyjną, powtórzeniową, nawiązującą, postępującą oraz podsumowującą), a także odpowiednie załączniki w postaci kart pracy. Zaproponowane metody realizacji wybranych zagadnień geograficznych zostały przedstawione w przystępny dla nauczyciela sposób, z wykorzystaniem różnorodnych form prezentacji, takich jak mapy, diagramy, zestawienia tabelaryczne oraz fotografie. Metody kształcenia odpowiadają założeniom konstruktywizmu, dlatego umożliwiają poszukiwanie rozwiązań na postawione pytania badawcze i sformułowane problemy. Struktura publikacji pod względem kolejności scenariuszy w zakresie ich tematyki wprowadza pewną innowację. Scenariusze zostały przedstawione w takiej kolejności, w jakiej pojawiały się poszczególne wykłady stanowiące ideę całego projektu „Różne oblicza geografii”. Uwzględniając zasoby cyfrowe projektu dostępne na stronie https://obliczageografii.amu.edu.pl, użytkownicy niniejszej publikacji będą mogli dokonać korelacji scenariuszy i kart pracy z odpowiadającymi im prezentacjami przygotowanymi w programie Power Point. Tym samym nauczycielom przekazywany jest komplet materiałów, które powinny wzbogacić ich warsztat dydaktyczny.
Keywords: geografia; dydaktyka geografii; różne oblicza geografii