Trafność pomiaru w praktyce psychometrycznej. Badania empiryczne - Kleka, Paweł (Wydawnictwo Nauk Społecznych i Humanistycznych UAM, 2021)
Paweł Kleka włącza się swą książką do dyskusji dotyczącej statusu psychologii jako nauki, a konkretnie koncepcji trafności narzędzi pomiarowych stosowanych w psychologicznej praktyce badawczej. Robi to niekonwencjonalnie i nowatorsko, zamiast bowiem wdawać się w kolejny spór słowny o koncepcje i teorie interesującego go zagadnienia, opracowuje i realizuje program badań empirycznych sprawdzających wnioski wynikające z tych teorii. Głównym obszarem jego zainteresowań jest pominięta przez psychologię kwestia relacji między człowiekiem jako bytem charakteryzującym się niełatwym do zrozumienia życiem psychicznym a liczbami jako odzwierciedlającymi to życie wynikami pomiaru psychologicznego. Są to badania pod względem metodologicznym wzorcowe, pomysłowo zaplanowane i przeprowadzone, kończące się ważnymi poznawczo i praktycznie wnioskami. Publikacja stanowi inspirację do dalszych dociekań, zwłaszcza że problem naukowości psychologii nie tylko nie został rozwiązany w stuletniej jej historii, ale w ostatnim czasie nawet się nasilił w kontekście kryzysu replikowalności naukowych badań psychologicznych. Należy podkreślić wysoki poziom merytoryczny książki, twórczo krytyczne, głęboko refleksyjne ujęcie poruszonej w niej problematyki, co czyni z niej pierwsze w rodzimej naukowej literaturze psychologicznej tak systematycznie opracowane zagadnienie trafności pomiaru w praktyce psychometrycznej skierowane do wyrobionego metodologicznie czytelnika.
Keywords: replikowalność wyników badań; trafność i rzetelność pomiaru; pomiar w psychologii; historia pomiaru; aksjomatyczna teoria pomiaru; symulacja w psychometrii