Kultura poznania siebie. Upadek czy rozwój? - Wawrzyniak, Szymon (Wydawnictwo Nauk Społecznych i Humanistycznych UAM, 2016)
Wiara w to, że można sobie „wykreować osobowość”, przeglądając gotowe jej kostiumy i uczestnicząc w płatnych kursach, warsztatach czy treningach, oducza ludzi wytrwałej pracy nad sobą czy w ogóle rozpoznawania własnych, niepowtarzalnych predyspozycji i braków na rzecz szyb-kich „przymiarek” i zakupu atrakcyjnego modelu. Dostępność gotowych masek i kostiumów odciąga od potrzeby autorefleksji i samoanalizy, a zarazem – od samowiedzy. Szymon Wawrzyniak przedmiot swoich dociekań określa jako sprawozdanie z funkcjonowania w historii maksymy delfickiej, przy czym rozszerza ją do równoległych i powiązanych ze sobą dwóch imperatywów: „Poznaj samego siebie” oraz „Nic ponad miarę”. Słusznie też Autor poświęca wiele miejsca analizie podstawowych dla poruszanej tematyki pojęć: wiedzy, samo-wiedzy i niewiedzy. Moje uznanie budzi zwłaszcza znalezienie dla głównej „bohaterki” – Samowiedzy, protagonistki w postaci Autokreacji. Opowiedzenie się w sprawie aktualności delfickiej maksymy uważam za sprawę pierwszej wagi, przesądzającą o perspektywach wybrnięcia z totalnego kryzysu współczesnej kultury. Cierpi ona na nadmiar możliwości, oferując ludziom niemal nieskończoną ilość gotowych ofert „bycia sobą”.
Keywords: kultura; samowiedza; samopoznanie; tożsamość; podmiotowość