Antykomunistyczna działalność harcerzy w Wielkopolsce i na Ziemi Lubuskiej w latach 1945-1956 - Kuświk, Bartosz (My University, 2012)
Dysertacja przedstawia postawy harcerzy wobec władzy komunistycznej w Polsce, na terenie Wielkopolski i na Ziemi Lubuskiej w latach 1945-1956. Doktorat dzieli się na cztery rozdziały. Rozdział I opowiada o odtworzeniu Związku Harcerstwa Polskiego po II wojnie światowej i próbach legalnego oporu przeciwko przekształcaniu ZHP w organizację pionierską. Pokazuje represje wobec prawdziwych i wymyślonych wrogów systemu. W rozdziale II przedstawione zostały organizacje, jakie działały w Wielkopolsce i na Ziemi Lubuskiej w latach 1945-1950, czyli w okresie, kiedy istniejący legalnie Związek Harcerstwa Polskiego, dawał możliwość maskowania działań, a także pozwalał wywierać wpływ konspiratorom na młodzież, bez wciągania jej w konspirację. Podobnie w rozdziale III przedstawiono organizacje działające na wspomnianym już terenie w okresie od 1950 do 1956 roku, czyli wtedy gdy zlikwidowano odrębność organizacyjną ZHP, a władze uczyniły z harcerstwa najmłodszą część Związku Młodzieży Polskiej (ZMP). Rozdział IV opowiada o działaniach komunistów przeciwko harcerstwu. O tym, jak działania antykomunistyczne były tępione w szkole. A na końcu, jak harcerze byli ścigani przez Milicję Obywatelską (MO) i Urzędy Bezpieczeństwa (UB). Dotyczy także kar i konsekwencji, jakie ponosili harcerze za swoją działalność. Pokazane są w nim procedury sądowe, a także jak wyglądało stalinowskie więzienie. Praca koncentruje się na zagadnieniu oporu antykomunistycznego wśród harcerzy i tworzenia organizacji konspiracyjnych.

The dissertation presents the scouts’ attitudes towards communist authorities in Poland, within Wielkopolska Voivodeship and Lubusz Land in 1945-1956. The thesis is divided into four chapters. Chapter I tells about the reconstruction of the Polish Scouting and Guiding Association (Związek Harcerstwa Polskiego, abbr. ZHP) after World War II and the attempts to legally oppose the transformation of ZHP into the young pioneer organization. Moreover, it shows the victimization of real and unreal enemies of the system. Chapter II presents the organizations which worked in Wielkopolska Voivodeship and Lubusz Land in 1945-1950, so in the period of time when existing legally Polish Scouting and Guiding Association gave the possibility to hide their actions, and allowed the conspirators to influence the youth without involving them in conspiracy. Chapter III shows organizations working in already mentioned area from 1950 to 1956, when autonomy of ZHP was liquidated, and the authorities transformed scouting into the youngest part of the Association of Polish Youth (Związek Młodzieży Polskiej, abbr. ZMP). Chapter IV tells about the communists acting against the scouts. What is more, it presents the methods of suppressing anticommunist activities at schools, as well as the ways in what the scouts were hunted by Civic Militia (Milicja Obywatelska, abbr. MO) and Security Services (Urzędy Bezpieczeństwa, abbr. UB). Additionally, the chapter includes punishments and consequences suffered by the scouts for their activity. It shows legal proceedings and what the Stalin’s prison looked like. The thesis focuses on anticommunist resistance among scouts and formation of conspiratorial organizations.
Scouts’ anticommunist activity within Wielkopolska and Lubusz Land in 1945 – 1956
Wydział Historyczny: Instytut Historii
Keywords: harcerstwo; scouting; stalinizm; stalinism; konspiracja; underground activity; młodzież; young people