Paradygmat Big Data a obowiązki państw wynikające z praw w dziedzinie nauki ustanowionych w art. 15 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych - Szoszkiewicz, Łukasz (My University, 2021)
Rozprawa dotyczy wyzwań związanych z uregulowaniem rozwoju Sztucznej Inteligencji z perspektywy praw człowieka. Punktem wyjścia dla analizy jest uznanie, że postęp naukowo-techniczny powoduje kształtowanie się nowego paradygmatu naukowego opartego na intensywnej eksploracji danych. W związku z tym, dostępność danych staje się kluczowym zagadnieniem dla zapewnienia równego korzystania z osiągnięć postępu naukowego oraz jego zastosowań. Z tego powodu głównym celem rozprawy jest określenie obowiązków państwa wynikających z praw w dziedzinie nauki (art. 15 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych) w zakresie dostępności danych. Interpretacja tych obowiązków jest poprzedzona identyfikacją luk, jakie powstają przy próbach uregulowania dostępności danych z perspektywy prawa do prywatności, prawa do wolności wypowiedzi oraz prawa do ochrony interesów twórców – perspektyw, które dominują w doktrynie oraz praktyce stanowienia prawa. Analizie zostają poddane regulacje uniwersalne (ONZ), regionalne (przede wszystkim UE), a także krajowe (Konstytucja RP i ustawodawstwo). Ostatnia część rozprawy została poświęcona ocenie wywiązywania się z obowiązków przez Polskę. W tym celu autor proponuje własną interpretację kryteriów realizacji obowiązków w zakresie zapewnienia dostępności danych będącą rozwinięciem metodologii właściwego organu traktatowego ONZ.

The dissertation examines the challenges of regulating the development of Artificial Intelligence from a human rights perspective. The starting point for the analysis is the recognition that ever-accelerating technological progress is shaping a new scientific paradigm based on data-intensive research and discovery. As a result, data availability is becoming a key issue to ensure that everyone enjoys the benefits of scientific progress and its applications without discrimination. For this reason, the main objective of the dissertation is to define the States’ obligations related to science (Article 15 of the ICESCR), in particular regarding data availability. The interpretation of these obligations is preceded by the identification of gaps that arise in attempts to regulate data availability through the prism of the right to privacy, the right to freedom of expression and the right to protection of authors’ interests. The dissertation includes analysis of the legal frameworks at three levels, namely UN, EU as well as domestic law of Poland. The last part of the dissertation is devoted to the assessment of Poland's fulfilment of its obligations. To this end, the author proposes his own interpretation of the criteria for fulfilling the obligations to ensure the availability of data (based on the methodology of the CESCR Committee).
Big Data paradigm and States' obligations derived from the rights in the field of science enshrined in Article 15 of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights
Wydział Prawa i Administracji
Keywords: Big Data; dane; prawa człowieka; human rights; prawa w dziedzinie nauki; rights related to science