Koncepcja aktu prawa wewnętrznego w Konstytucji RP - Płowiec, Witold (Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006)
Przedmiotem rozprawy jest próba rekonstrukcji i ocena koncepcji aktu prawa wewnętrznego, która znalazła swoje odzwierciedlenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. W tym celu dokonano analizy przepisów art. 93 ustawy zasadniczej – ich charakteru prawnego, treści, stosunku do innych przepisów i norm konstytucyjnych oraz roli w systemie prawa, przeprowadzono studia nad poglądami wyrażonymi w literaturze prawniczej i judykaturze, a ponadto wykonano badania aktów prawa wewnętrznego wydanych po wejściu w życie Konstytucji. Łącznie zbadano 178 aktów prawa wewnętrznego ogłoszonych we właściwych dziennikach urzędowych w latach 2001 – 2004. Rozprawa ma charakter dogmatycznoprawny, a odtworzenie koncepcji aktu prawa wewnętrznego wyrażonej w Konstytucji ma umożliwić udzielenie odpowiedzi na szereg pytań stawianych w praktyce stosowania przepisów ustawy zasadniczej, w szczególności: jakie formy aktu prawa wewnętrznego dopuszcza Konstytucja, na jakiej podstawie prawnej mogą być wydawane akty prawa wewnętrznego, jak sformułowane przepisy mogą być podstawą prawną wydawania aktów prawa wewnętrznego, jakie podmioty mogą wydawać akty prawa wewnętrznego, do kogo mogą być adresowane normy prawne wyrażone w aktach prawa wewnętrznego, czy obowiązkowe jest ogłaszanie aktów prawa wewnętrznego. Rozprawa składa się z sześciu rozdziałów, z których pierwszy dotyczy podstawowych założeń konstytucyjnej koncepcji źródeł prawa, drugi – pojęcia aktu normatywnego. Rozdział trzeci i czwarty stanowi studium na temat rozumienia aktu prawa wewnętrznego w doktrynie prawniczej i orzecznictwie przed uchwaleniem Konstytucji. W rozdziale piątym przedstawiona została charakterystyka aktu prawa wewnętrznego w oparciu o przepisy Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., natomiast w rozdziale szóstym prezentowane są wyniki badań wydanych po jej wejściu w życie uchwał Rady Ministrów oraz wybranych zarządzeń. Ponadto krótki wstęp zawiera informacje co jest przedmiotem i celem dalszych rozważań, a zakończenie - wnioski z całości wywodów. Przeprowadzona w rozprawie analiza poglądów doktryny prawniczej, orzecznictwa polskich sądów oraz wybranych aktów prawa wewnętrznego wydanych po wejściu w życie Konstytucji daje podstawy do sformułowania kilku wniosków ogólnych. Po pierwsze, brak precyzji przepisów art. 93 Konstytucji nie powoduje w praktyce niekorzystnych zjawisk dla systemu prawa, działalności organów administracji publicznej lub obywateli w takim stopniu, iż konieczna byłaby nowelizacja ustawy zasadniczej. Natomiast zgłaszane wątpliwości co do tych przepisów mogą być z powodzeniem usunięte w drodze interpretacji. Po drugie, powiódł się zamiar ustrojodawcy ograniczenia roli aktów prawa wewnętrznego w kształtowaniu systemu i porządku prawnego. Po trzecie, akty prawa wewnętrznego nie stanowią, tak jak w PRL, istotnego zagrożenia dla praw jednostki.
Keywords: Konstytucja; źródła prawa; akt prawa wewnętrznego