Ideologia monarchii króla Jugosławii Aleksandra Karađorđevicia na łamach dziennika „Politika” w latach 1921-1934 - Michalak, Paweł (My University, 2017)
Celem dysertacji było zbadanie związku najważniejszego jugosłowiańskiego dziennika "Politika" z ideologią głoszoną i realizowaną przez króla Aleksandra I Karađorđevicia w latach 1921-1934. W części wstępnej nakreślono ewolucję idei politycznych króla Aleksandra, rolę i wpływ prasy na kształtowanie opinii publicznej w Królestwie Serbii i międzywojennej Jugosławii oraz dzieje dziennika „Politika”. Następnie przedstawiono strukturę systemu prasowego i główne założenia polityki informacyjnej władz pierwszej Jugosławii. Zasadniczą część rozprawy stanowi analiza zawartości pisma pod kątem jego współpracy z monarchą, propagandy idei jugosłowiańskiej i kreacji autorytetu dynastii. Pod uwagę wzięto treść, czas, miejsce i sposób prezentacji programu politycznego króla Aleksandra w zakresie polityki wewnętrznej oraz zagranicznej. Wyniki badań pozwalają na zrewidowanie dotychczasowych poglądów na temat „Politiki”, niuansują stan faktyczny polityki wewnętrznej i międzynarodowej Jugosławii, ukazują złożoność działań politycznych króla Aleksandra. Dziennika "Politika" w latach 1921-1934 nie można określić mianem "tuby propagandowej rządu", nie można też jednak uznać go za pismo w pełni niezależne. Najbardziej dokładnym określeniem politycznego nachylenia belgradzkiego dziennika jest stwierdzenie, że był to tytuł dworski, prodynastyczny.

The purpose of the dissertation was to examine the relationship of the most important Yugoslav daily, "Politika", with the ideology proclaimed and implemented by King Aleksander I Karađorđević in the years 1921-1934. The introductory section outlines the evolution of King Alexander's political ideas, the role and impact of the press on shaping public opinion in the Kingdom of Serbia and the interwar Yugoslavia, and the history of the Politika daily. In the next one the structure of the press system and the main goal of the state's policy information were presented. The essence of the dissertation is an analysis of the content of the magazine in terms of its cooperation with the king, the propagation of the Yugoslav idea and the creation of the prestige of dynasty. The content, time, place, and the ways of presenting Alexander's political program in terms of domestic and foreign policy were taken into consideration. The results of the study allow to revise the existing views on Politika, deepen the knowledge about the state of affairs of Yugoslavian internal and international politics, and to show the complexity of King Alexander's political actions. The journal "Politika" the period 1921-1934 can not be described as a "propaganda tube of the government", but it also can not be considered as a fully independent journal. The most proper definition of the political slope of the title is that it was a prodynnastic one.
The ideology of monarchy of Alexander Karađorđević king of Yugoslavia in the daily newspaper “Politika” in the years 1921-1934
Wydział Historyczny
Keywords: Aleksander I Karađorđević; ideologia monarchii; Jugosławia międzywojenna; system prasowy; dziennik „Politika”; ideology of monarchy; interwar Yugoslavia; press system; daily newspaper “Politika”