Upadek realnego socjalizmu w Europie Wschodniej a załamanie się hiszpańskiego imperium kolonialnego w Ameryce Łacińskiej. Próba analizy porównawczej - Brzechczyn, Krzysztof (Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2003)
Celem artykułu jest próba porównania systemów społecznych Ameryki Łacińskiej w dobie hiszpańskiego kolonializmu i Europy Wschodniej w okresie dominacji radzieckiej oraz przebiegu transformacji społecznej w wybranych krajach leżących w tych częściach świata: Polski i Meksyku. Dzięki przeprowadzonemu porównaniu można będzie dostrzec w wybranych społeczeństwach pewne podobieństwa rozwojowe, których podstawą mogą być te same mechanizmy rozwojowe czy podobny typ działających czynników. W wyniku przeprowadzonego porównania formułowane hipotezy o przebiegu transformacji w wyróżnionych krajach zyskają dodatkowego wsparcie argumentacyjne. Podstawą dokonanego porównania będzie pewna teoria społeczna - nie-Marksowski materializm historyczny. W rozdziale drugim zreferuję pewien fragment tej koncepcji - typologię społeczeństw, która posłuży za podstawę porównania. W rozdziale trzecim przedstawię pewne rozwinięcie tej typologii. W jej świetle w rozdziale czwartym zinterpretuję strukturę społeczeństwa latynoamerykańskiego i wschodnioeuropejskiego. W kolejnym piątym rozdziale przedstawię i interpretację przebiegu transformacji społeczeństwa meksykańskiego po 1821 r. i polskiego po 1989 r. Artykuł zamykają końcowe wnioski.
Keywords: Transformacja ustrojowa; Nie-Marksowski materializm historyczny; Historia Meksyku; Historia Polski; Realny socjalizm; Europa Wschodnia; Ameryka Łacińska; Socjologia historyczno-porównawcza; Kapitalizm polityczny