Wernakularna kolekcja historiograficzna z rękopisu francuskiego nr 688 z Biblioteki Narodowej w Paryżu. Studium źródłoznawcze - Kujawiński, Jakub (My University, 2010)
Przedmiotem rozprawy jest zbiór francuskich przekładów pięciu kronik łacińskich (Kronik Izydora z Sewilli, Historii rzymskiej i Historii Longobardów Pawła Diakona, Historii Normanów Amata z Monte Cassino oraz anonimowej Historii sycylijskiej), sporządzony około połowy XIV w. i zachowany we współczesnym mu rękopisie ze zbiorów francuskiej Biblioteki Narodowej (BnF, fr. 688). Zarówno tłumaczenie, jak i sam rękopis zostały wykonane prawdopodobnie w południowej Italii. Praca składa się z trzech części. Pierwsza zawiera opis kodykologiczny i opis dekoracji rękopisu, rozważania na temat jego datacji i lokalizacji oraz historii do 1668 r., kiedy został włączony do księgozbioru królów Francji. W części drugiej podjęto zagadnienie modelu kolekcji jako całości oraz miejsca pojedynczych przekładów w tradycji odpowiednich tekstów łacińskich. Konfrontacja tekstu francuskiego z wybranymi świadectwami łacińskimi pozwoliła na rozpoznanie kształtu podstawy czterech spośród pięciu tłumaczeń (nie zachowało się żadne świadectwo łacińskiej Historii Normanów), a tym samym określenie zakresu interwencji tłumacza. Rezultaty te stanowią podstawę dla przedstawionych w części trzeciej rozważań nad datacją przekładu, środowiskiem tłumacza i zleceniodawcy, strategią przekładu oraz kulturą tłumacza. Ostatni rozdział przedstawia kolekcję na tle produkcji historiograficznej południowej Italii okresu andegaweńskiego.

The study is concerned with a miscellany of French translations of five Latin chronicles (Isidore of Seville’s Chronica, Paul the Deacon’s Historia Romana and Historia Langobardorum, Amatus of Montecassino’s Historia Normannorum, and the so-called Historia Sicula). Dating from the mid-14th century the miscellany has been transmitted in a contemporary manuscript, currently held in the Bibliothèque nationale de France (fr. 688). Both the translations and the MS are probably of Southern Italian origin. The thesis consists of three parts. In the first part explores the following problems: codicological features of the MS, its illuminations, the time and milieu of production and its history till 1668 when it was acquired by the French royal library. The second part raises the questions of models for the miscellany and of the place occupied by individual translations in the tradition of the respective Latin compositions. Comparing the French text with selected Latin testimonies enabled to author to recognize the features of the Latin copies that the translator may have used and thus to estimate the scope of translator’s insertions. The results constitute a necessary basis for considering the issues discussed in the third part, i.e. the time of the execution of translations, the milieu of both the translator and the patron, and the translator’s strategy and learning. The dissertation is concluded with a survey of the historiographical culture of the Angevin Southern Italy.
A Vernacular Historiographical Miscellany in the French MS 688 from the National Library in Paris. A critical study
Wydział Historyczny: Instytut Historii
Keywords: Historiografia średniowieczna; Medieval historiography; Tłumaczenia średniowieczne; Medieval translations; Rękopisy średniowieczne; Medieval manuscripts; Andegaweni (dynastia); Angevins (dynasty); Włochy średniowieczne; Medieval Italy