Prawo do posiadania i noszenia broni jako prawo fundamentalne każdego człowieka – systemowe ujęcie II Poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych Ameryki w amerykańskim systemie prawa - Bartosik, Łukasz (Wydawnictwo Naukowe UAM, 2017)
Celem niniejszego opracowania jest systemowa i oryginalistyczna (tj. historyczno-językowa) analiza II Poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, stanowiącej następująco: „dobrze zorganizowana milicja jest niezbędna dla bezpieczeństwa wolnego państwa; prawo ludzi do posiadania i noszenia broni nie może być naruszone”. Zadanie to wymaga przedstawienia analogicznych do II Poprawki regulacji występujących w konstytucjach poszczególnych stanów, charakterystyki umiejscowienia przepisu w indywidualistycznie zorientowanej Karcie Praw (Bill of Rights) oraz zwięzłego opisania ewolucji pojmowania prawa do posiadania broni przez amerykańskie sądy federalne, w tym zwłaszcza wiążących interpretacji poczynionych w wyrokach Sądu Najwyższego USA, który ostatecznie w sprawie District of Columbia v. Heller z 2008 roku uznał prymat indywidualistycznego modelu prawa do posiadania i noszenia broni jako naturalnego i niezbywalnego prawa każdego człowieka. Niniejsze opracowanie, choć opierające się na doświadczeniach prawnych Stanów Zjednoczonych, stanowić może również istotny głos w dyskusji nad prawem do posiadania broni w Polsce.

The purpose of this paper is a systemic and originalist (i.e. historical and linguistic) interpretation of Amendment II to the U.S. Constitution which states: “a well regulated militia being necessary to the security of a free state, the right of the people to keep and bear arms shall not be infringed”. This task requires providing an account of regulations found in constitutions of particular American states which are analogous to that of Amendment II, characterization of the placement of law in an individualistically-oriented Bill of Rights, as well as a concise overview of an evolution of interpretative conclusions regarding the right to own arms reached by federal courts, especially the rulings of the Supreme Court of the United States which in the case Heller v. District of Columbia of 2008 finally recognized the right to keep and bear arms as a natural and inalienable right of every individual. This paper, although based on the American legal experiences, could also be a stimulus for discussion about gun possession in Poland.
The right to own and carry arms as a fundamental right of every individual – a systemic analysis of Amendment II to the U.S. Constitution in the American system of law
Artykuł został zamieszczony w numerze specjalnym czasopisma pt. „Rola prawa w życiu jednostki w ujęciu nauk społecznych”.
Keywords: II Poprawka; Amendment II; Konstytucja; Constitution; Stany Zjednoczone; the United States; posiadanie broni; gun possession; oryginalizm; originalism