Egzystencjalna autonomia człowieka a świat wartości duchowych według Lwa Tołstoja - Wawrzyniak, Olga (My University, 2014)
Inspiracją do napisania pracy doktorskiej o charakterze interdyscyplinarnym (teologiczno-filologicznym) była twórczość literacka Lwa Tołstoja, dla którego punktem odniesienia w tworzeniu form artystycznie doskonałych była w moim odczuciu nauka Jezusa Chrystusa. Temat mojej pracy „Egzystencjalna autonomia człowieka a świat wartości duchowych według Lwa Tołstoja” zawiera w sobie problem badawczy, bowiem wskazuje na swoistą opozycyjność pomiędzy rzeczywistością autonomii ludzkiej a wartościami duchowymi z jaką zmagał się Lew Tołstoj. Z jednej strony Lew Tołstoj całe swoje życie pojmował i analizował jako drogę ku całkowitej autonomii egzystencjalnej, wolnej od jakiejkolwiek determinacji wobec uwarunkowań zewnętrznych, jak też ponadczasowych, bronił jej i chciał ją jak najdobitniej wyrazić w swojej twórczości. A z drugiej strony zachowywał nieustanną świadomość relacji ze światem poza doczesnym, co również starał się wyrazić w swojej twórczości. Takie pojmowanie i taki stosunek pisarza do świata bosko-ludzkiego, zbudowane na przeciwieństwie tych dwóch rzeczywistości wywoływało u pisarza wewnętrzny konflikt. Konflikt ten stanowił istotę dramatu Lwa Tołstoja i wynikał z dążenia do odczucia pełnej wolności i nieskrępowanej swobody w swoim życiu i z jednoczesnego poczucia istnienia rzeczywistości poza doczesnej i wynikającym z tego poczucia zobowiązaniom moralnym. To dążenie do pełnej autonomii stało w sprzeczności wobec jednostkowego wyboru wartości wyższych. Praca została podzielona na cztery rozdziały. W rozdziałach tych rozwijam w kontekście prawd chrześcijańskich te aspekty życia i twórczości Lwa Tołstoja, które z mojego punktu widzenia przyczyniły się do częściowego uzasadnienia moich założeń.

This interdisciplinary thesis (concerning literature and theology) was inspired by Leo Tolstoy’s literary works. I believe his perfect from the point of view of art works used the teaching of Jesus Christ as the point of reference. The topic of my thesis, “Existential autonomy versus the world of spiritual values according to Leo Tolstoy”, constitutes the research problem. It points to the peculiar conflict of the idea of human autonomy and spiritual values, which Leo Tolstoy struggled with. On the one hand, Leo Tolstoy saw his whole life as the way towards ultimate existential autonomy, unrestricted by external or universal conditionings. He defended it and wished to express it in his works. However, on the other hand, he was always aware of his constant relation with the non-mundane reality, which he also tried to embrace in his works. Such reasoning and such an attitude towards both the sacred and earthly world, based on the opposition of these two realities, triggered the author’s inner conflict. This conflict constituted the essence of Leo Tolstoy’s tragedy. It stemmed from his pursuing ultimate freedom in life and, at the same time, recognizing the existence of the sacred reality, obliging him to follow the moral code. This striving for ultimate autonomy was at variance with the individual’s choice of higher values. The thesis was divided into four chapters. They discuss, in the Christian perspective, these aspects of Leo Tolstoy’s life and works which I personally believe to justify the hypotheses I stated.
Existential autosomy versus the world of spiritual values according to Leo Tolstoy
Wydział Teologiczny
Keywords: autonomia egzystencjalna; existential autosomy; wartości duchowe; spirituals values; prawda; truth; Christian religion; religia chrześcijańska; Lew Tołstoj; Leo Tolstoy