Trajektorie biograficzne opozycjonistów lat 80. Przykład opozycji gorzowskiej - Rusakiewicz, Marek (My University, 2015)
Opozycjoniści lat 80. stworzyli swój własny, specyficzny świat społeczny. Ich podstawowym działaniem był opór wobec władzy manifestowany w różnych formach aktywności. Łączyły ich wspólne cele – wolność i demokracja. Wytworzyli własne zwyczaje, zasady i normy, a także własny język. W działalność opozycyjną włączały się kolejne pokolenia młodych ludzi, którzy internalizowali wartości i świat społeczny opozycji. Dwa z nich: pokolenie stanu wojennego i pokolenie Pomarańczowej Alternatywy stały się przedmiotem analizy podjętej w tej pracy. Te najmłodsze pokolenia opozycjonistów obejmują tych, którzy po 1989 r. wchodzili w dorosłe życie, podejmowali pierwsze formy aktywności zawodowej i zakładali rodziny. Ich biografie są ukazane na tle zachodzących w Polsce przemian. Podstawowy materiał badawczy stanowią autobiograficzne wywiady narracyjne z opozycjonistami z Gorzowa Wlkp. W pracy, wykorzystując metodologię teorii ugruntowanej B. Glasera i A. L. Straussa, dokonałem typologii biografii opozycjonistów. Opozycja lat 80. miała istotny wpływ na proces transformacji, rozpoczęty rozmowami przy Okrągłym Stole. Nie wszyscy jednak opozycjoniści okazali się beneficjentami tych przemian. Transformacja unieważniła świat społeczny opozycjonistów i stał się on zbędny, a doświadczenie z działalności opozycyjnej - mało przydatne w nowej rzeczywistości.

The opposition activists of the 1980s have created their own, specific social word. In different ways they manifested their primary activity, which was the social resistance against the communist power. They were connected through the common aims: the freedom and the democracy. They created their own habits, rules, norms and their own language too. The opposition included the new generations of young people, which internalized the values and a social word of opposition. Two of these generations: the Martial Word’s generation and the Orange Alternative generation became subject of analysis taking in this dissertation. The youngest opposition activists on the end of the 1980s took their first jobs and started families. They became grown-ups. Their biographies are touched by the changes taking place in Poland. The basic research materials are autobiographical narrative interviews with the activists from Gorzów Wlkp. Used the Glaser and Strauss’s grounded theory I distinguished a several types of biographies. Democratic opposition had important influence the process of transformation beginning with the Round Table negotiations. Only some of activities were recipients of the changes. The opposition’s social word became canceled, unnecessary. The opposition’s experience were useless in a new reality.
Biographical trajectories of the 1980’s opposition activists. The case of Gorzów Wielkopolski
Wydział Nauk Społecznych
Keywords: trajektoria biograficzna; biographical trajectory; opozycja; opposition; metoda biograficzna; biographical method; świat społeczny; social word; pokolenie; generation