WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO POLSKIEJ SOCJOLOGII. JUBILEUSZ 90-LECIA SOCJOLOGII NA UNIWERSYTECIE IM. ADAMA MICKIEWICZA, POZNAŃ, 26 MAJA 2010 R. - Nowak, Marek (Wydział Prawa i Administracji UAM, 2010)
W 2010 r. poznańska socjologia ma aż dwa powody do świętowania. Pierwszy z nich to przypadająca na ten rok dziewięćdziesiąta rocznica powstania w Polsce socjologii akademickiej (z początkiem roku akademickiego 1920/21 z inicjatywy Floriana Znanieckiego katedra, której kierownictwo niedawno objął – Katedra Filozofii III na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Poznańskiego − została przekształcona w Katedrę Socjologii i Filozofii Kultury). Druga okazja do świętowania to czterdziestolecie Instytutu Socjologii UAM. Czterdziestolecie Instytutu Socjologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i dziewięćdziesięciolecie polskiej socjologii akademickiej wydają się dobrym uzasadnieniem pewnego bilansu. Rzeczywiście, spróbowaliśmy się o taki bilans pokusić. Obie rocznice są jednak również dobrym pretekstem do tego, by zastanowić się nad kondycją dzisiejszej poznańskiej (i polskiej) socjologii oraz nad perspektywami jej rozwoju, nad jej szansami i nad czyhającymi na nią zagrożeniami. Obu tym celom podporządkowana została konferencja zatytułowana Wczoraj, dziś i jutro polskiej socjologii. Z jednej strony, miała ona skłonić do refleksji i sprowokować dyskusję na temat różnych tradycji teoretyczno-badawczych polskiej socjologii (również tych zapoznanych), ocenić związki i powiązania (również te subtelne, ledwie widoczne, niekiedy zacierane) pomiędzy polską socjologią z okresu przedwojennego i z czasów PRL-u a jej dziejącym się na naszych oczach „dziś”. W szczególności jednak owa historyczna, zwrócona ku przeszłości część miała raz jeszcze określić rolę, jaką w formowaniu się polskiej socjologii odegrał Florian Znaniecki. Z drugiej – konferencja potraktowana została przez organizatorów jako okazja do zastanowienia się nad tym, jak jest kondycja współczesnej socjologii, w jakim stopniu spełnia ona wiązane z nią nadzieje, czy (i jak bardzo) jest ona specyficzna (być może prowincjonalna?) na tle socjologii światowej, w jakim stopniu udaje jej się wyjaśniać procesy gwałtownych zmian zachodzące w społeczeństwie polskim itd. Oczywiście wspomniana konferencja była tylko częścią, choć niewątpliwie centralną, uroczystości jubileuszowych. Towarzyszyła jej m.in. prezentacja sesji posterowej studentów poświęconej studiowaniu socjologii, promocja książki Studiować socjologię w XXI wieku, premiera filmu Profesor Kwilecki, a także wystawa fotografii socjologicznej. Z okazji obu rocznic Instytut Socjologii przygotował również publikację zatytułowaną 40/90. 40 lat Instytutu Socjologii UAM w Poznaniu, 90 lat socjologii akademickiej w Poznaniu. Praca ta (na razie dostępna w wersji elektronicznej) pomyślana została jako publikacja, której głównym zadaniem jest odnotowanie wszystkich najważniejszych faktów i wydarzeń w dziejach poznańskiej socjologii. Służyć ma temu otwierające książkę kalendarium oraz wykaz, poczynając od roku 1924 aż po dziś dzień, obronionych prac doktorskich z socjologii (najpierw na Wydziałach Humanistycznym i Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Poznańskiego, następnie na Wydziale Filozoficzno-Historycznym i na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, wreszcie – w samym Instytucie Socjologii UAM), a także wykaz prac habilitacyjnych przedłożonych na Wydziale Humanistycznym UP (w latach 1930-1950), na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UP (w latach 1951-1955), na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UAM (w latach 1955-1975) i na Wydziale Nauk Społecznych UAM (poczynając od roku 1975). Drugim, równie ważny celem publikacji, było uhonorowanie wszystkich absolwentów Instytutu Socjologii UAM (i jego „instytucjonalnych poprzedników”) oraz wszystkich jego dotychczasowych pracowników. Honorowy patronat nad uroczystościami jubileuszowymi dziewięćdziesięciolecia akademickiej socjologii w Polsce i czterdziestolecia Instytutu Socjologii UAM objęli Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prof. Bronisław Marciniak oraz Prezydent Miasta Poznania Ryszard Grobelny.

There are two reasons for celebrations for Poznan sociology in 2010. One is the 90th anniversary of Polish academic sociology founded by Florian Znaniecki, the other is the 40th anniversary of the Institute of Sociology at the Adam Mickiewicz University in Poznan. Those two dates were a good excuse to review the achievements of Poznan sociology till date, to assess the current state of sociological studies in Poznan and Poland, and to discuss the future, development prospects, possible threats, but more importantly, the opportunities before Poznan Sociology today. The conference organised under the title: Yesterday, today and tomorrow of Polish sociology was focused on two objectives. On the one hand it aimed to provoke a reflection and discussion on different theoretical and research methods used in Polish sociology and evaluate the relationships, including those very subtle and blurred, between Polish sociology from before the Second World War, the post-war ‘communist’ Poland, and sociology today. In particular, all the eyes turned to the past and the role that Florian Znaniecki played in the formation of Polish sociology. On the other hand, however, the organisers used the conference as a chance to discuss the state of Polish contemporary sociology and to determine its role and position in world’s sociology, to find out how much specific and local it is in its approach and focus, and with that regard, whether it is capable to satisfactorily explain the abrupt changes occurring in the Polish society and, above all, whether it meets the hopes and aspirations of the sociologists themselves. Two panel discussions served to analyse those issues. They were: ‘The yesterday of Polish sociology’ with participation of professors Nina Kras´ko, Bronisław Misztal, Janusz Mucha, Włodzimierz Wincławski chaired by prof. Jan Włodarek Druga, and ‘Today and tomorrow of Polish sociology’ with participation of professors Mirosław Maroda, Michał Chmar, Zdzisław Krasnode˛bski, Sławomir Magala, Tomasz Szlendak, chaired by prof. Krzysztof Podemski. The conference was but only one of the features of the jubilee celebrations which also included a first show of a film Professor Kwilecki, devoted to one of the doyens of Poznan´ sociology, a poster presentation focused on sociological studies prepared by sociology students, a day promoting a book Studiowac´ socjologie˛ w XXI wieku (Studying Sociology in the 21st Century) and an exhibition of sociological photography. Further, the Institute of Sociology released a double-jubilee publication entitled 40 90. 40 lat Instytutu Socjologii UAM w Poznaniu, 90 lat socjologii akademickiej w Poznaniu (40 90. 40 Years of the UAM Institute of Sociology, 90 Years of academic sociology in Poznan´)featuring the main facts and major events of the history of Polish sociology. The honorary patronage of the 90th Jubilee of academic sociology in Poland and 40 years of the UAM Institute of Sociology was undertaken by Vice-Chancellor of the Adam Mickiewicz University in Poznan´ Prof. Bronisław Marciniak and Poznan´ City Mayor Ryszard Grobelny.
YESTERDAY, TODAY AND TOMORROW OF POLISH SOCIOLOGY. The 90th Jubilee of Sociology at the Adam Mickiewicz University, Poznan´ , 26 May 2010
Keywords: Socjologia akademicka w Polsce; Polish academic sociology; Instytut Socjologii UAM; Institute of Sociology at the Adam Mickiewicz University in Poznan