Polityczna rola sportu w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1970-1980 - Mijalski, Michał (My University, 2024)
Rozważania skupiają się na okresie rządów E. Gierka - pomiędzy grudniem 1970 r. a wrześniem 1980 r. Dziesięciolecie to przeszło do historii jako „dekada Gierka” i kojarzone jest z dynamicznym rozwojem kraju, otwarciem na Zachód oraz tzw. „propagandą sukcesu”. To czas znaczących sukcesów polskich sportowców na arenie międzynarodowej. Celem pracy jest próba analizy procesu - i charakterystyki jego faz - upolitycznienia polskiego sportu w PRL w latach 1970-1980 i wykorzystywania sportu jako narzędzia polityki wewnętrznej i zewnętrznej, wskazanie mechanizmów politycznej kontroli i nadzoru procesu selekcji i szkolenia sportowców przygotowujących się do startów w zawodach – głównie w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata i Europy. Przedstawiono też sposób zabezpieczenia wybranych imprez sportowych przez polskie służby. Główna hipoteza badawcza: w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1970-1980 polityczna rola sportu była związana z dążeniem władz komunistycznych do umocnienia swojej legitymizacji oraz kontrolowania i kształtowania opinii publicznej poprzez zarządzanie, polityczną kontrolę i nadzór sportu. Zaangażowanie polityki w tę dziedzinę życia miało na celu nie tylko umocnienie prestiżu państwa na arenie międzynarodowej, ale też kontrolowanie tożsamości narodowej i formowanie jednolitego społeczeństwa zgodnego z założeniami ideologii socjalistycznej. Podczas pisania pracy w głównej mierze korzystano z materiałów archiwalnych zgromadzonych w AAN w Warszawie i IPN, pism sportowych i prasy z badanego okresu. Autor przeprowadził wywiady z uczestnikami opisywanych wydarzeń. The main focus of the presented dissertation lies on the events that occurred during the governance of E. Gierek in the Polish People's Republic, namely between December 1970 and September 1980. That decade, also known as "Gierek era" in Polish history, is associated with the dynamic development of the country, opening to the West, and so-called "propaganda of success". It was also a time of significant international successes for Polish athletes, both in individual and team disciplines. The author of this work aimed to show the process of rebuilding Polish sports after World War II and to illustrate the mechanism of the increasingly strong politicization of that area of life by the authorities of the Polish People's Republic, which serves as an introduction to the main considerations undertaken in the dissertation. The following main research hypothesis was posed: In the Polish People's Republic in the years 1970-1980, the political role of sports was related to the communist authorities' pursuit of strengthening their legitimacy, controlling and shaping public opinion through the management, political control, and supervision of sports. The involvement of politics in that area of life aimed not only to enhance the state's prestige on the international stage but also to control national identity and to shape a unified society in accordance with the principles of socialist ideology. In writing this work, extensive use of archival materials collected in the Archive of New Files in Warsaw and the Institute of National Remembrance was made.
The political role of sport in the Polish People's Republic in the years 1970-1980
Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa
Keywords: sport; polityka; Gierek; historia sportu; polityzacja sportu; politics; sports history; politicization of sport