Die Paulianische Anfechtungsklage – die vergleichende Analyse im Rahmen vom deutschen und polnischen Recht - Kisielińska, Joanna (Stowarzyszenie Mage.pl, 2013)
Autorka opracowania porównuje instytucję skargi pauliańskiej w prawie polskim i niemieckim. Analizując poszczególne przesłanki zastosowania actio Pauliana, wykazuje podobieństwa oraz zasadnicze różnice pomiędzy uregulowaniem tej instytucji w dwóch systemach prawnych. Główny cel obu regulacji pozostaje w zasadzie identyczny. Jest nim ochrona wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika, który doprowadza swój majątek do stanu zagrażającego zaspokojeniu wierzyciela. W polskim prawie instytucja akcji paulińskiej została uregulowana w Księdze Trzeciej Kodeksu cywilnego, w Niemczech zaś – w oddzielnej ustawie nazywanej w polskim piśmiennictwie „ustawą zaczepną” (Anfechtungsgesetz). Jedną z najważniejszych różnic jest przyjęcie odmiennych teorii zaskarżenia (teorii egzekucyjnej lub teorii zobowiązania wynikającego z ustawy), co pociąga za sobą oczywiste konsekwencje prawne. Istotne odmienności występują na tle charakteru prawnego roszczenia, przedmiotu ochrony oraz poszczególnych przesłanek, które w prawie niemieckim przybierają postać zarówno przesłanek materialnoprawnych, jak i prawnoprocesowych.

The author of the article compares the institution of actio Pauliana in two different European legal systems: Polish and German. Analyzing particular prerequisites of applying this action, the author shows the similarities and differences between aforementioned legal systems. The main aim of actio Pauliana remains the same in both Polish and German law. It is the creditor protection against insolvency of the debtor, who leads his assets to the state, which endangers satisfaction of the creditor. In Polish law actio Pauliana is set forth in articles 527-534 of the Civil Code; in Germany – in the separate statute called “ustawa zaczepna” in Polish doctrine (Anfechtungsgesetz). One of the most important differences is the adoption of two different theories of suability, which results in certain and serious legal consequences. The significant distinctiveness are connected with the legal character of the claim, the subject of protection and separate prerequisites, which in German law comprise of both substantive and procedural ones.
Keywords: skarga pauliańska; niewypłacalność dłużnika; ochrona wierzycieli; actio Pauliana; Niemcy; analiza porównawcza; bezskuteczność względna