Kobieta w więzieniu i jej resocjalizacja – zamierzenia a rzeczywistość - Chojecka, Jana Maria (My University, 2012)
Przestępczość żeńska, głównie ze względu na mniejszy udział kobiet w ogólnej populacji sprawców, nie była i w dalszym ciągu nie jest postrzegana jako problem społeczny. Należy jednak podkreślić, iż stanowi ona wyzwanie dla teorii i praktyki resocjalizacji, które nie mogą dłużej pozostawać obojętne na statystyczne doniesienia mówiące o wzrastającej liczbie kobiet popełniających czyny karalne. Dotychczasowy brak należytego rozpoznania specyfiki kobiecej przestępczości oraz zaniechanie (w Polsce) rzetelnych badań zmierzających do wypracowania oddziaływań resocjalizacyjnych skierowanych wprost do kobiet mógł przyczynić się do wzrostu populacji skazanych kobiet przebywających w zakładach karnych. Podstawowym celem niniejszej dysertacji było zwrócenie uwagi na konieczność budowania oddziaływań resocjalizacyjnych w oparciu o sprawdzone i skuteczne założenia teoretyczne i diagnostyczne. Służyć temu miało zaprezentowanie wypracowanego głównie w warunkach kanadyjskich Modelu RNR (Risk-Need-Responsivity), który stanowi ciekawą alternatywę teoretyczną i praktyczną dla współczesnej praktyki penitencjarnej. Model ten opiera się na trzech zasadach - ryzyka, potrzeb i responsywności, wokół których należy konstruować działania diagnostyczne i korekcyjne służące skutecznemu redukowaniu ryzyka powrotu do przestępstwa. Innymi słowy istnieją specjalistyczne narzędzia diagnostyczne (takim jest niewątpliwie zastosowany w badaniach kwestionariusz narzędzia LSI-R), dzięki którym określić można występowanie potrzeb kryminogennych u badanej jednostki. Narzędzia te z jednej strony pozwalają uchwycić rodzaj czynników ryzyka (a więc potrzeb kryminogennych właśnie), a także nasilenie ich występowania. Im więcej potrzeb kryminogennych, tym wyższy poziom szacowanego ryzyka powrotu do przestępstwa. Model RNR to jednak za mało, by uznać oddziaływania za skuteczne. Należy bowiem w konstruowanych w zakładach karnych programach oprzeć się na skutecznym modelu teoretycznym stanowiącym uzasadnienie doboru metod, technik i narzędzi korekcyjnych. W literaturze przedmiotu za skuteczne i sprawdzone uznaje się podejście kognitywno-behawioralne do resocjalizacji. Uznając, iż nasze działanie zależy w dużej mierze od poznania, należy w oddziaływaniach korekcyjnych oprzeć się na zastępowaniu istniejących schematów myślowych, często błędnych, nowymi schematami, które stanowić będą podstawę skutecznego i społecznie pożądanego sposobu postępowania. Założenia te znalazły swe odzwierciedlenie w badaniach własnych prezentowanych w niniejszej dysertacji.

Female crime, mainly due to the smaller proportion of women in the general population of offenders, has not been perceived as a social problem. It should be emphasized that female crime is a challenge to the theory and practice of rehabilitation. The main goal of this work was to draw attention to the need to build correctional programs based on proven and effective theories and assessments. That is why I have decided to present Canadian theoretical Model named RNR Model (Risk-Need-Responsivity) which is an interesting alternative for Polish prison practice. This model is based on three principles - risk, needs, and responsiveness, around which correctional programs are constructed. In other words, there are great assessment tools (like used LSI-R), which give information about criminogenic needs. It is believed that criminogenic needs determine criminal behaviors and escalate risk of recidivism. These assessment tools allow researchers to get to know the nature of the risk factors (criminogenic needs to be precisely), and the severity of their occurrence. The more criminogenic needs, the higher the level of estimated risk of recidivism. The theorists of RNR Model stress that the purpose of assessment is to predict the risk of recidivism and to identify factors that during correctional activities should be eliminated. RNR model is not enough, it is very important to use good and effective theory which tells us what methods, techniques and tools we suppose to use to reduce recidivism. It is believed that cognitive-behavioral approach to social rehabilitation is the most effective one. Recognizing that our behaviors depend largely on the knowledge, the correctional programs should be based on replacing the existing patterns of thought by new schemes, which will help to behave more effectively and according to social norms. These assumptions are reflected in my study presented in this dissertation. The main goal was to assess the empirical analysis of risk, needs, and responsivity of the surveyed group of women and to assess correctional programs from the point of view which reflects main principles of RNR Model.
Woman in prison and Her social rehabilitation – purposes and facts
Wydział Studiów Edukacyjnych: Zakład Resocjalizacji
Keywords: Kobieta w więzieniu; Woman in prison; Resocjalizacja penitencjarna; Social rehabilitation in prison; Koncepcja kognitywno-behawioralna; Cognitive-behavioral approach; Model RNR; Risk-Need-Responsivity Model; Programy resocjalizacyjne; Correctional programs