Mistyczna północ. Wyobrażona Ukraina w Marii Antoniego Malczewskiego - Szmid, Kamil (Pracownia Humanistycznych Studiów Interdyscyplinarnych, Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM, 2013)
Niniejszy artykuł przedstawia specyfikę obrazu Ukrainy w poemacie Antoniego Malczewskiego Maria. Autor analizuje miejsce Ukrainy w wyobrażeniowym podziale Europy na Północ i Południe oraz Wschód i Zachód. W innowacyjny sposób interpretując wybrane fragmenty Marii, wykazuje jej silne związki z religijnością prawosławną oraz filozofią naoplatońską. W ostatniej części tekstu ortodoksyjna wizja rzeczywistości zostaje zestawiona z nihilistyczną postawą narratora poematu, co pozwala na doprecyzowanie miejsca Ukrainy Malczewskiego na wyobrażonej mapie romantyzmu.

Mystical North. Imagined Ukraine in Antoni Malczewski’s Maria The main aim of this article is to present the particular image of Ukraine in Antoni Malczewski’s Maria. The author analyses Ukraine’s place in the imaginary North/South and East/West divisions of Europe. Interpreting in an innovative manner chosen fragments of Maria, he shows strong links between orthodox religiosity and neoplatonic philosophy. In the last part of the article the orthodox worldview is correlated with nihilist author attitude, which allows to specify the location of Malczewski’s Ukraine on the imaginary map of the Romanticism.
Keywords: Ukraina; prawosławie; Malczewski; Północ; Wschód; Ukraine; North; East; Orthodox Christianity