Rola demokracji bezpośredniej w ewolucji systemu politycznego Konfederacji Szwajcarskiej - Duda, Krzysztof (My University, 2017)
Tematyka rozprawy doktorskiej usytuowana została w obszarze badań nad demokracją bezpośrednią. Współcześnie jednym z niewielu państw, w którym instytucje takiej demokracji odgrywają istotną rolę jest Szwajcaria. Ewolucja jej systemu politycznego, spowodowana m.in. częstymi zmianami konstytucji, jest efektem decyzji podjętych w drodze referendów, a wypracowanych nierzadko w drodze inicjatyw ludowych. Demokracja bezpośrednia jest immanentną cechą szwajcarskiego systemu politycznego. Bezpośredni udział obywateli w decydowaniu obecny jest na wszystkich poziomach struktury administracyjnej:– federacja, kanton, gmina. Na poziomie federalnym, który został poddany analizie w rozprawie, Konstytucja Federalna Konfederacji Szwajcarskiej z 18 kwietnia 1999 r. ustanawia inicjatywę ludową oraz referendum, dzielone dodatkowo na dwa rodzaje: obligatoryjne i fakultatywne. W rezultacie przeprowadzonych badań autor wykazał, że system polityczny Szwajcarii, z obecnymi instytucjami demokracji bezpośredniej, funkcjonuje sprawnie, a rola instytucji demokracji bezpośredniej w takim systemie jest duża, jednak nie jest to system pozbawiony wad. W analizowanym okresie instytucje demokracji bezpośredniej ewoluowały. We wnioskach wskazywano również na mechanizmy wymagające udoskonalenia. Najprawdopodobniej jednak Szwajcaria pozostanie jedynym państwem, w którym w tak szerokim zakresie wykorzystywana będzie demokracja bezpośrednia.

The subject of the dissertation was situated in the area of research on direct democracy. In the contemporary world, one of the few countries in which this type of democracy plays an important role is Switzerland. Frequent changes to the constitution are the result of decisions taken by referendums and often worked out through popular initiatives. The above mentioned are what caused its evolution. Direct democracy is the inseparable feature of the Swiss political system. Participation of citizens in direct decision-making is present at all levels of the administrative structure – at the federal level, in cantons, and in municipalities. At the federal level, which was analyzed, at the Federal Constitution of the Swiss Confederation 18th April 1999 hearing established a citizens’ popular initiative and a referendum, which divided them into additional two categories: obligatory and optional. As a result of the research, the author has proven that the Swiss political system, with the present institutions of direct democracy, is functioning efficiently and that the role of direct democracy institutions in the political system is meaningful, however the system is not flawless. In the reviewed time frame, direct democracy institutions have evolved and now also aspects the need improvement have been identified. However, Switzerland is still likely to remain the only country in which direct democracy will be used to such a large extent.
The role of direct democracy in the development of the political system of the Swiss Confederation
Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa
Keywords: demokracja bezpośrednia; direct democracy; Szwajcaria; Switzerland; systemy polityczne; political systems; referendum; inicjatywa ludowa; popular initiative