Subiektywne docieranie do jądra wojny. "Wojna. Antologia reportażu wojennego" Wojciecha Jagielskiego. - Wiszniowska, Monika (Bogucki Wydawnictwo Naukowe; Wydawnictwo Naukowe Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2025)
Dwa lata temu Wojciech Jagielski, reporter, korespondent wojenny, autor wielu reporterskich książek opowiadających o konfliktach na Kaukazie, w Afganistanie czy Afryce, wydał antologię tekstów o wojnie zatytułowaną: Wojna. Antologia reportażu wojennego. To zapis stu lat konfliktów i wojen – od rewolucji październikowej do czasów współczesnych – opowiedzianych przez naocznych świadków. Jagielski wybrał teksty korespondentów wojennych największego kalibru. Znalazły się tu teksty m.in. Ernesta Hemingwaya, Ryszarda Kapuścińskiego, Winstona Churchilla, Anny Politkowskiej, Gabriela Garcíi Marqueza czy Oriany Fallaci. Bohaterowie wybrani przez reportera w bardzo subiektywny sposób ujmują konflikty zbrojne, a ich głosy tworzą bardzo zróżnicowany obraz „panoramy myśli” o konfliktach zbrojnych. Na ten kalejdoskop wrażeń i refleksji autor wyboru nakłada – już samym wyborem – swój punkt obserwacji. Dodatkowo jeszcze opatruje wypowiedzi przywołanych autorów własnymi przemyśleniami oraz osobistymi wspomnieniami z wojen. Poprzez ten bardzo osobisty wybór tekstów czytelnik dowie się, z jednej strony, czym dla bohaterów Jagielskiego jest wojna, ale także jakie myśli, idee w opowiadaniu o wojnach są dla reportera kluczowe. Można postawić tezę, że czytelnik, postawiony w sytuacji piętrowego subiektywizmu nadawców, zyskuje ogląd w jakiejś mierze zobiektywizowany, a to punkt wyjścia do podmiotowej oceny zjawisk i zagadnień. Two years ago Wojciech Jagielski, a reporter, war correspondent, author of many reporter books telling about conflicts in the Caucasus, Afghanistan or Africa published an anthology of texts about war entitled: War. An anthology of war reportage. It is a record of one hundred years of conflicts and wars – from the October Revolution to the present day – told by eyewitnesses. Jagielski selected texts by war correspondents of the highest caliber. There are texts by Ernest Hemingway, Ryszard Kapuscinski, Winston Churchill, Anna Politkovskaya, Gabriel García Marquez and Oriana Fallaci, among others. The protagonists selected by the reporter capture armed conflicts in a very subjective way, and their voices create a very diverse picture of the “panorama of thoughts” about armed conflicts. On this kaleidoscope of impressions and reflections, the author of the selection superimposes – by the very choice – his point of observation. In addition, he still annotates the statements of the cited authors with his own thoughts and personal memories of wars. Through this very personal selection of texts, the reader will learn, on the one hand, what war is for Jagielski’s characters, but also what thoughts, ideas in telling about wars are crucial for the reporter. It can be argued that, placed in a situation of bunk subjectivity of the broad-casters, the reader gains a view that is to some extent objectified, and this is the starting point for a subjective evaluation of phenomena and issues.
Subjective getting to the core of war. “War. An anthology of war reportage” by Wojciech Jagielski
Keywords: Wojciech Jagielski; wojna; korespondent wojenny; subiektywizm; reportaż literacki; Jagielski; war; war correspondent; subjectivity; reportage; literary journalism