Funkcja blokująca grupy trytylowej w układach supramolekularnych tworzonych przez chiralne amidy kwasu trifenylooctowego - Bendzińska-Berus, Wioletta (My University, 2018)
Przedstawiono wyniki badań struktur krystalicznych chiralnych pochodnych amidu kwasu trifenylooctowego. Przedmiotem studiów było zjawisko blokowania przez podstawnik trytylowy funkcji protonodonorowej sąsiadującej z nim grupy NH i jego wpływ na oddziaływania wewnątrz- i międzycząsteczkowe. Analiza danych pozwoliła na określenie warunków, w jakich może nastąpić zniesienie blokady grupy NH na poziomie supramolekularnym. Może to nastąpić w wyniku inkluzji do kryształów cząsteczek zawierających grupy silnie protonoakceptorowe oraz w warunkach oddalenia fragmentu trytylowego od funkcji amidowej. Przedmiotem badań była również możliwość przekazywania informacji w ramach cząsteczki z centrum stereogenicznego do receptora trytylowego. Jest ona przekazywana poprzez słabe wiązania wodorowe i oddziaływania między parami dipoli. Stwierdzono, że ugrupowanie trytylowe zachowuje konformację śmigła i związaną z tym helikalność nawet w warunkach bliskiego sąsiedztwa w cząsteczce dwóch takich ugrupowań. Określono również warunki, w jakich następuje znaczna deformacja trytylowego śmigła.

The thesis presents the results of the X-ray investigations crystal structures of chiral derivatives of triphenylacetamide. The work has concentrated on the ability of the trityl group to hinder the proton donor ability of the neighboring amide NH functionality and the influence of this phenomenon on the intra- and intermolecular interactions in crystals. Analysis of a relatively high crystal population allowed to establish conditions necessary to reactivate the NH proton donor function. This takes place upon inclusion of solvent molecules that possess strong hydrogen bond acceptors or by inserting an extra spacer between the trityl and amide functionalities. The thesis also concerned a possibility of transmitting information from the stereogenic center to the trityl receiver. It has been postulated that information is transmitted through a system of weak intramolecular hydrogen bonds and dipolar interactions. It has been established that trityl group maintains its helical conformation in crystals, despite the presence of two such groups in vicinal positions in a molecule. The conditions leading to a significant deformation of the trityl propeller has been established.
Protection function of the trityl group in supramolecular systems formed by chiral triphenylacetic acid amides
Wydział Chemii
Keywords: rentgenowska analiza strukturalna; związki inkluzyjne; grupa trytylowa; zawada przestrzenna; chiralność; X-ray analysis; inclusion compounds; trityl group; steric hindrance; chirality