Test Turinga. Perspektywa sędziego - Łupkowski, Paweł (Wydawnictwo Naukowe UAM, 2010)
Jeżeli spróbujemy prześledzić liczne próby udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące testu Turinga, łatwo daje się zauważyć, że duża część prowadzonych dyskusji wydaje się mocno odbiegać od tego, co można by nazwać oryginalną propozycją A. M. Turinga. Częste są próby rekonstruowania testu Turinga jedynie na podstawie ,,Computing Machinery...'', z zupełnym pominięciem późniejszych źródeł dotyczących testu. Często autorzy --- zwłaszcza stanowisk krytycznych --- nie zaprzątają sobie głowy szczegółową rekonstrukcją testu Turinga, bazując jedynie na ogólnej jego idei (czy może lepiej, obiegowym wyobrażeniu o~nim). Taki stan rzeczy stał się dla mnie motywacją dla próby możliwie kompleksowego odtworzenia oryginalnych założeń testu Turinga w~oparciu o~jak najbogatsze źródła autorstwa samego Turinga. Dzięki temu możliwe jest uznanie pewnych dyskusji toczonych wokół zagadnienia testu Turinga za bezcelowe, a~nawet bezpodstawne. Można w~tym kontekście przywołać przykład próby tak zwanego ,,literalnego'' odczytywania ,,Computing Machinery...'', którego zwolennicy uważają, że w~rzeczywistości Turing zaproponował test płci. Szczegółowa rekonstrukcja oryginalnych założeń testu Turinga oraz dyskusja z pewnymi nieporozumieniami spotykanymi w literaturze przedmiotu stanowią tematykę pierwszego rozdziału niniejszej książki. Rozdział drugi poświęcam omówieniu i~skomentowaniu sporów oraz dyskusji prowadzonych wokół testu Turinga. Podejmuję w~nim próbę sklasyfikowania argumentów krytycznych wysuwanych wobec testu Turinga, korzystając przy tym z zaproponowanego przez R. Frencha rozróżnienia na tezę filozoficzną i tezę pragmatyczną testu Turinga. W rozdziale drugim rozważam również konsekwencje pewnych wyników uzyskanych na gruncie logiki pytań dla zagadnienia adekwatności testu Turinga, jako pewnego kryterium badania obecności inteligencji w systemach sztucznych. Rozdział trzeci stanowi spojrzenie na test Turinga z~perspektywy sędziego(pytającego). Podejmuję w~nim próbę formalnej analizy testu z wykorzystaniem narzędzi opracowanych w ramach inferencyjnej logiki pytań. Dzięki tej analizie mam nadzieję lepiej zrozumieć główne założenia dotyczące testu Turinga i uwidocznić rolę sędziego w przebiegu testu. Zastanowię się również nad istnieniem optymalnej strategii dla sędziego, która umożliwiałaby dokonanie trafnej identyfikacji gracza. W czwartym rozdziale niniejszej książki przedstawię najciekawsze, moim zdaniem, koncepcje teoretyczne oraz rozwiązania praktyczne, które w sposób bezpośredni nawiązują do idei zawartych w teście Turinga. Omówione zostaną propozycje testów alternatywnych względem TT: odwrócony test Turinga (Inverted Turing Test) autorstwa S. Watta, Minimum Intelligence Signal Test autorstwa Ch. McKinstry'ego oraz test lady Lovelace (Lovelace Test) zaproponowany przez S.~Bringsjorda. Przedstawię również praktyczną realizację idei testu Turinga, którą stanowi pewna klasa systemów automatycznej autoryzacji użytkownika powszechnie określana mianem CAPTCHA. Książkę kończy dodatek zawierający krótką biografię Alana Mathisona Turinga.
Keywords: Test Turinga; Logika pytań; Strategia; CAPTCHA