Zygmunt Krasiński – obraz osobowości w świetle jego korespondencji - Barańska-Guz, Małgorzata (My University, 2018)
Zygmunt Krasiński jest bez wątpienia jedną z najbarwniejszych postaci polskiej literatury – jego oryginalny sposób przeżywania i opisywania własnych doświadczeń, zaprezentowany w obszernej korespondencji, od zawsze stanowił zagadkę dla badaczy literatury, zainteresowanych psychologicznymi aspektami jego biografii i twórczości. Większość z nich zwracała uwagę przede wszystkim na smutek, chorobę, czy niespełnienie, łącząc je z kategorią melancholii, która stanowiła dotychczas kluczową diagnozę jego kondycji psycho-fizycznej. W mojej pracy dokonałam restytucji tego przekonania, wyodrębniając główne cechy osobowości hrabiego Zygmunta i schorzenia, które kształtowały jego sposób percepcji rzeczywistości. W rozdziale drugim wskazałam na temperamentalne czynniki kształtujące doświadczenia hrabiego Zygmunta, z których najważniejszym jest wysoki poziom neurotyzmu (według teorii Eysenck’a) łączący się z lękliwością, tendencją do zamartwiania się i niestabilnością emocjonalną. Do analizy materiału listowego wykorzystałam też test przymiotników ACL, którego wyniki wskazują na niską samoocenę, negatywny stosunek do własnych osiągnięć, poczucie niepewności, obawę przed angażowaniem się w głębokie relacje z inymi ludźmi, stosowanie strategii unikania, uległość i zależność u osoby badanej (Z.K.). Opisane czynniki mogły mieć znaczący wpływ na rozwój depresji, której poświęcony został kolejny rozdział pracy. Diagnoza tego zaburzenia, w miejsce dotychczasowej melancholii, wydaje się najważniejszym rozpoznaniem postawionym w pracy, zmieniającym perspektywę oceny sposobu funkcjonowania hrabiego Zygmunta. Rozdział czwarty poświęcony został analizie elementów związanych z doświadczeniem choroby, z naciskiem na hipochondryczny charakter objawów, na które uskarżał się Zygmunt Krasiński.

Zygmunt Krasiński is one of the most colourful characters in Polish literature. His riotous story still fascinates reaserchers as a brain teaser and its influence upon his work. His lifestyle, widely presented in his corespondence, seems the most interesting from psychological perspective. That is the reason why researchers often used their psychological knowledge to explain some aspects of Zygmunt Krasiński's decisions and actions. Usually they describe him as a sad, ill, unhappy man and unfullfilled artist who never felt right with himself. The most common way to describe his way of life and his temperament is ‘with melancholia'. In my doctoral theeses I made a restitution of this belief, by extracting the main characteristics of the personality of count Zygmunt and conditions that form its way of perception of reality. In the second chapter on the temperamental factors which form experience of count Zygmunt, of which the most important is the high level of neuroticism (according to the theory of Eysenck'a) that connects to fairy, a tendency to worry and emotional instability. For the analysis of material I used ACL adjective test which results indicate low self- esteem, negative relation to its own merits, feelings of insecurity, fear of engaging in deep relationship with much as people apply strategies for avoiding, submission and the dependency on the test persons (Z.K.). Described factors may have a significant impact on the development of depression, which was presented in the next chapter. The diagnosis of this disorder, in place of the current of melancholy, seems the most important diagnosed with suspicion at work, changing the perspective of evaluating the functioning of count Zygmunt. Chapter four is dedicated to an analysis of the elements related to the experience of the disease, with emphasis on the hypochondric character of symptoms, which Zygmunt Krasiński complained about.
Zygmunt Krasiński - picture of the personality in the light of his correspondence
Wydział Filologii Polskiej I Klasycznej
Keywords: biografia; biography; epistolografia; epistolography; depresja; depression; neurotyzm; neurotyzm; hipochondria