Recepcja utworów literackich Janoscha (Horsta Eckerta) w kontekście autobiograficznych i regionalnych aspektów jego twórczości - Habdas, Danuta (My University, 2014)
Celem dysertacji było dokonanie analizy recepcji twórczości Janoscha, a w szczególności jego powieści dla dorosłych. Określenie interakcji między czytelnikiem a tekstem literackim stanowiło podstawę do analizy odbioru utworów Janoscha przez polskiego i niemieckiego czytelnika. Analiza recepcji utworów Janoscha została dokonana za pomocą metod empirycznych stosowanych w literaturoznawstwie, jakimi są metoda ilościowa i jakościowa. Zebranie danych standaryzowanych nastąpiło poprzez przepro-wadzenie ankiety wśród czytelników polskich i niemieckich. Analiza jakościowa została przeprowadzona na podstawie następujących narzędzi badawczych: wywiad swobodny, wywiad kwestionariuszowy i obserwacje badanych. W części empirycznej postawione zostały dwie główne tezy. Pierwsza z nich zakłada, że między czytelnikiem, czyli odbiorcą tekstu literackiego, a utworem zachodzi interakcja, a tekst literacki powstaje dopiero w procesie czytania. Według drugiej tezy, to narodowość czytelników ma decydującą rolę w odbiorze utworów literackich Janoscha, a co za tym idzie, czynniki społeczno-kulturowe warunkują recepcję jego literatury. Przeprowadzone analizy recepcji utworów prozatorskich Janoscha całkowicie potwierdziły tezę dotyczącą interakcji zachodzących między czytelnikiem a dziełem literackim w procesie czytania utworu. Druga główna teza postawiona w niniejszej pracy, zakładająca, że recepcja utworów literackich Janoscha zależy od narodowości czytelników, nie znalazła w wyniku przeprowadzonej analizy pełnego potwierdzenia.

The aim of the dissertation was to analyze the reception of Janosch's writings, and in particular his novel for adults. Determination of the interaction between the reader and the literary text constitutes the basis for the analysis of reception of works of Janosch by Polish and German readers. Analysis of reception of works of Janosch has been conducted by the empirical method used in literary studies, which is qualitative and quantitative method. The collection of standardized data was performed by a survey among the Polish and German readers. Qualitative analysis was carried out on the basis of the following research tools: free interview, interview by questionnaires and observations of respondents. In the empirical part two main arguments were put forward. The first one assumes that there is an interaction between the reader, that is the recipient of a literary text, and the literary work while literary text arises only in the reading process. According to the other argument, the nationality of the readers has a decisive role in the reception of literary works of Janosch, and hence, socio-cultural factors influence the reception of his literature. The analyzes of reception of Janosch's prose fully confirmed the thesis concerning the interaction between the reader and the literary work in the process of reading of the literary piece. The other main argument put forward in this paper, which assumes that the reception of literary works of Janosch depends on the nationality of readers, has not been fully confirmed by the outcome of the analysis.

Die Dissertationsschrift setzt sich zum Ziel, die Rezeption der literarischen Werke von Janosch in Deutschland und in Polen im Kontext der autobiografischen und regionalen Aspekte seines Schaffens zu analysieren. Das Ziel der Untersuchung besteht darin, die aufgestellte These wissenschaftlich zu beweisen oder gegenstandslos zu machen, nach der die Nationalität der Leser einen entscheidenden Einfluss auf die Rezeption der literarischen Werke von Janosch hat. Der zweite wichtige Aspekt betrifft die Aktivität des Lesers im Leseprozess und seine Teilnahme am Schaffen des literarischen Textes. In diesem Zusammenhang wird die gegenseitige Wechselwirkung vom Leser und Text am Beispiel der Prosawerke für Erwachsene von Janosch einer ausführlichen Analyse unterzogen. Die Analysen, die mithilfe der quantitativen und qualitativen Forschungsmethoden durchgeführt wurden, haben die zweite Grundthese völlig bestätigt, nach der das literarische Werk von Janosch und insbesondere seine Prosawerke ein gutes Beispiel der Wechselwirkung vom Leser und Text darstellen. Die Analyse der Rezeption der Werke von Janosch durch die deutschen und polnischen Leser hat keine deutlichen Unterschiede in der Rezeption durch Polen und Deutschen nachgewiesen und ganz im Gegenteil andere Faktoren hervorgehoben, die die Rezeption der Werke in größerem Masse als die Nationalität der Rezipienten beeinflusst haben. Die Wahrnehmung der Prosawerke von Janosch wurde eher durch das soziale Niveau, den Alter der Rezipienten und ihre Ausbildung, Weltanschauung und Religionszugehörigkeit geprägt.
The reception of literary works of Janosch (Horst Eckert) in the context of autobiographical and regional aspects of his writings
Die Rezeption der literarischen Werke von Janosch (Horst Eckert) in Deutschland und Polen im Kontext der autobiografischen und regionalen Aspekte seines Schaffens
Wydział Neofilologii: Instytut Filologii Germańskiej
Keywords: Janosch; Reception; die Rezeption; Dzieło; Literary work of art; das Werk; Czytelnik; Reader; der Leser; Metoda badawcza; Research method; die Forschungsmethode