Elementy projektu edukacyjnego w nauczaniu języka niemieckiego jako obcego w polsko-niemieckim regionie przygranicznym. Przykład Euroregionu Pro Europa Viadrina - Lis, Tomasz (My University, 2015)
Celem niniejszej pracy jest zbadanie zastosowania metody projektów w nauczaniu szkolnym na poziomie gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej obecnego systemu szkolnictwa w Polsce. Tło rozważań stanowią przemyślenia dotyczące klasycznej metody projektów i próby klasyfikacji poszczególnych jej komponentów oraz poparta przeprowadzonymi na potrzeby niniejszej pracy badaniami charakterystyka jej form dydaktycznych w kontekście szkolnym i pozaszkolnym. Uwaga została jednak skupiona przede wszystkim na propozycji omawiania tematów regionalnych w ramach szkolnych zajęć języka niemieckiego jako obcego i próby ich zdydaktyzowania przy pomocy elementów projektu edukacyjnego. Uwzględnianie treści regionalnych w nauczaniu szkolnym zbadano w oparciu o przeprowadzone ankiety oraz podstawę programową (2012), analizując ją w odniesieniu do wybranych przedmiotów szkolnych. Włączenie regionu do procesu nauczania w charakterze inspiracji dydaktycznej zdecydowanie rozszerza koncept szkolnego nauczania języka niemieckiego jako obcego o dodatkowe treści międzykulturowe. Szczególnie znaczące jest to w polsko-niemieckim regionie przygranicznym, który ze względu na swój międzykulturowy charakter i wynikające zeń liczne punkty styczne pomiędzy Polakami i Niemcami – w ujęciu historycznym, politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturowym – oferuje szeroką gamę możliwości i pomysłów na dydaktyzację elementów regionalnych właśnie w obszarze nauczania języka obcego, co w niniejszej pracy zilustrowano na przykładzie Euroregionu Pro Europa Viadrina.

Die vorliegende Arbeit setzt sich zum Ziel, den Einsatz der Projektmethode im schulischen Unterricht in der Mittel- und Oberstufe des heutigen Bildungssystems in Polen zu untersuchen. Als Hintergrund dafür dienen Überlegungen zur klassischen Projektmethode und Klassifikationsversuche ihrer einzelnen Komponenten sowie die durch eine empirische Forschung unterstützte Charakteristik ihrer didaktischen Umsetzungen im außerschulischen und schulischen Kontext. Im Fokus steht der Vorschlag, regionsspezifische Themen in den schulischen DaF-Unterricht zu integrieren und sie mittels projektähnlicher Elemente aufzugreifen. Die Einbeziehung der regionsbezogenen Inhalte wurde in Anlehnung an die durchgeführte Befragung und die ministeriellen Empfehlungen aus dem Lehrplanfundament [poln. podstawa programowa] (2012) in Bezug auf ausgewählte Schulfächer analysiert. Die Erschließung der Region als Bildungslandschaft erweitert eindeutig das Konzept des schulischen DaF-Unterrichts um zusätzliche interkulturelle Inhalte. Dies ist in der deutsch-polnischen Grenzregion dank ihrer zahlreichen historischen, politischen, wirtschaftlichen, kulturellen Bezüge zu den Deutschen und ihrer Sprache möglich und – hinsichtlich der EU-geförderten Integrationspolitik der Grenzräume – auch nötig, was in der vorliegenden Arbeit am Beispiel der Euroregion Pro Europa Viadrina charakterisiert wird.

The aim of the following paper is to study the use of the project method in the learning process at school on the middle and upper secondary level of the contemporary Polish educational system. The considerations about the classical project method, the attempts to classify its particular components and the empirical supported characteristics of its didactic implementation in curricular and extracurricular context create hereby the background for the main part of the paper. The main focus of interest here is the proposal to discuss region-oriented topics in the German courses at Polish schools, and to realize them in forms supported by the elements of the project method. The presence of region-oriented topics was analysed in the ministerial recommendation [Polish: podstawa programowa] (2012) with regard to the selected school subjects. By including the region as an educational inspiration the concept of teaching and learning German as a foreign language at school can be enriched by further intercultural contents. This is significant, especially in the German-Polish border region which offers a wide range of possibilities and ideas for didactical inclusion of regional elements in the field of teaching and learning a foreign language, especially through its intercultural profile and numerous historical, political, economic, social, or cultural connection points between Germans and Poles.
Projektorientierter Unterricht Deutsch als Fremdsprache in der deutsch-polnischen Grenzregion. Das Beispiel Euroregion Pro Europa Viadrina
Project-oriented teaching and learning German as a foreign language in the German-Polish border region. Example of the Euroregion Pro Europa Viadrina
Wydział Neofilologii
Keywords: język niemiecki jako język obcy; Deutsch als Fremdsprache; German as a foreign language; metoda projektów; Projektmethode; project method; treści regionalne; regionsspezifische Inhalte; region-oriented contents; region przygraniczny; Grenzregion; border region; euroregion; Euroregion