Przyrodzona podmiotowość człowieka. Studium z teorii i filozofii prawa - Nagel, Kalikst (My University, 2018)
Osią pracy jest pytanie o zasadność wyodrębnienia nowej kategorii pojęciowej przyrodzonej podmiotowości człowieka. Autor wychodzi od obserwacji, że skoro człowiek jest podmiotem przyrodzonych praw, to powinien posiadać również przyrodzoną podmiotowość. Pojęcie takie nie występuje jednak w polskim tekście prawnym, brak go również w znanej autorowi literaturze. Autor podejmuje w związku z tym próbę ustalenia, czy wprowadzenie takiej kategorii pojęciowej jest uzasadnione. Ze względu na brak przedmiotu badania dotyczącego wprost przyrodzonej podmiotowości autor zaczyna od ustaleń dotyczących przyrodzonej godności i praw człowieka, poszukując w nich odniesień do podmiotowości. W tym celu autor przeprowadza przegląd orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz poddaje badaniu poziom presupozycji wypowiedzi polskiego prawodawcy dotyczących godności człowieka; następnie rozważa, co to znaczy być podmiotem przyrodzonych praw. Kolejnym krokiem jest analiza zastanych kategorii pojęciowych pod kątem ich przydatności do adekwatnego określenia człowieka jako przyrodzonego podmiotu przyrodzonych praw. Wreszcie autor podsumowując wyniki badań stwierdza, że wprowadzenie tego pojęcia jest zasadne i że powinno ono być wiązane m.in. z autotelicznością człowieka, byciem celem samym w sobie, autonomią i zdolnością do posiadania i wyznaczania własnych, niegatunkowych celów swego działania i istnienia.

The main purpose of the dissertation is to answer the question whether introducing a new concept of inherent human capacity for inherent rights is justifiable. The starting statement of the thesis is that since a human being is a subject of inherent human rights, he should also has inherent capacity for these rights, but there is no such a concept in the Polish legal text as well as in literature. Because of this the author verifies whether introducing such a concept is justifiable. Due to the lack of the subject of research concerning directly inherent human capacity for inherent rights, the author starts with findings regarding inherent dignity and human rights, searching for references to capacity of this kind. For this purpose the author carries out a review of the Polish Constitutional Tribunal’s judicial decisions, and interprets the level of presuposition of selected parts of Polish legal text. In the following chapters the author reflects on what does it mean to be a subject of inherent human rights as well as examines whether the existing concepts may be used to adequately name a human being as somebody who bears inherent rights. Finally the author concludes that introducing the considered concept is justifiable and inherent human capacity for inherent rights is related to the fact that human being is autotelic and autonomous.
Inherent human capacity for inherent rights. A study in legal theory and philosophy of law
Wydział Prawa i Administracji
Keywords: przyrodzona podmiotowość; inherent capacity for rights; przyrodzona godność; inherent dignity; prawa przyrodzone; inherent rights; prawa człowieka; human rights; prawo naturalne; law of nature