Antropologia edukacji. Studium różnicy kulturowej w społeczeństwie otwartym - Drozdowicz, Jarema (Wydawnictwo Naukowe WNS UAM, 2019)
Książka ta stara się uporządkować pewne zachodnie debaty związane z wielokulturowością i polityką multikulturalizmu, gdzie to pierwsze pojęcie odnosiłoby się do pewnego stanu rzeczywistości społecznej, drugie zaś do poziomu ideowej konceptualizacji tejże rzeczywistości. Pod względem strukturalnym książka dokonuje tego zamierzenia poprzez tematyczny podział poszczególnych jej rozdziałów na trzy główne części. Część pierwsza może być odczytywana jako debata przedmiotowa. Staram się w dwóch pierwszych rozdziałach nakreślić obiekt zainteresowania analitycznego i teoretycznego antropologii edukacji, począwszy od samego zdefiniowania pojęcia kultury, przez wskazanie na jej heterogeniczny charakter, a kończąc na rekonstrukcji związku jaki łączy idee multikulturalizmu z polem edukacji. Dwa kolejne rozdziały formują część pracy, której zasadniczym celem jest nakreślenie ram pola, w którym antropologia edukacji znajduje swoje główne formy aplikacji, jak i przedmiot badań. Zawarte w tym fragmencie rozdziały wskazują zatem na rolę procesów migracyjnych w kształtowaniu współczesnych dyskursów mobilności, wielokulturowości i pojęcia etniczności. Ponadto zarysowane zostają w tym miejscu także podstawy teoretyczne, jakie dla antropologii edukacji i etnografii edukacyjnej wydają się być fundamentalne, jeśli chodzi o ustalenie perspektywy badawczej specyficznej dla tychże nurtów. Ostatnia część książki odnosi się do problemu praktyki. Jest ona rozumiana tu dwojako. Z jednej strony mowa tu o praktykowaniu antropologii edukacji w rozmaitych kontekstach lokalnych i w związku z różnymi lokalnym tradycjami badawczymi. Z drugiej natomiast problem praktyki przeniesiony zostaje w kontekst polskiego systemu edukacji, w którym ujawnia się wyraźny deficyt narzędzi zezwalających na podmiotowe obchodzenie się ze zjawiskiem różnicy kulturowej. Aspekt ten wydaje się być na tyle istotny, iż warto wskazać na fakt, iż różnorodność kulturowa jest w polskich szkołach i przestrzeni edukacyjnej zjawiskiem narastającym. Wnioski jakie nasuwają się z obserwacji modeli obchodzenia się z tym fenomenem mogą przyczynić się natomiast do reformy polskiego systemu kształcenia, lub przynajmniej wskazać kierunki, które warte są zbadania w obliczu dynamiki migracyjnej charakteryzującej współczesność.
Keywords: antropologia edukacji; etnografia edukacyjna; antropologia szkoły; edukacja; enkulturacja