Uczeń z wadą słuchu a kształcenie polonistyczne na IV etapie edukacyjnym - Całużyńska, Aneta (My University, 2014)
Autorka, wykorzystując własne wieloletnie obserwacje i doświadczenia związane z nauczaniem języka polskiego niesłyszących i słabosłyszących licealistów, analizuje wybrane kompetencje polonistyczne młodzieży upośledzonej audytywnie i zestawia je z wymaganiami określonymi w dokumentach programowych dla gimnazjum i liceum. Praca składa się z dwóch głównych części. W pierwszej, teoretycznej, omówione zostały ogólne zagadnienia dotyczące osób niesłyszących i słabosłyszących – od terminologii przez wskazanie przyczyn i ściśle z nimi związanych rodzajów uszkodzeń narządu słuchu, aż po różnorodne konsekwencje tego deficytu zmysłowego, w dużym stopniu determinujące proces edukacji, zwłaszcza polonistycznej. Druga część pracy, badawcza, stanowi analizę wybranych umiejętności polonistycznych uczniów trzecich klas liceów i techników z całej Polski. Wyniki przeprowadzonych przez autorkę badań, omówionych w drugiej części pracy doprowadziły do wniosku, iż dostosowanie warunków kształcenia młodzieży z wadą słuchu do specyfiki ich dysfunkcji powinno polegać przede wszystkim na gruntownym przeformułowaniu treści kształcenia, zwłaszcza na IV etapie edukacyjnym. W ostatnim rozdziale dysertacji przedstawiono propozycje rozwiązań metodycznych przydatnych w pracy z uczniem upośledzonym audytywnie, sugerując przy tym zakres niezbędnych zmian w zakresie treści nauczania licealistów z wadą słuchu.

The author, using her own long-term observations and experiences from teaching Polish to deaf and hard of hearing high school students, analyses selected Polish language competences of hearing-impaired and compares them with the requirements described in the secondary school curricula. The study consists of two main parts. In the first, theoretical part, general issues about death and hard of hearing people were discussed - from the terminology, through showing reasons and directly connected with them ear impairment types, to various consequences of this sensory deficit, which to a high extent define the educational process, especially the Polish language. The second part of the work, research, constitutes an analysis of selected language competences of third grade secondary schools students from all over Poland. The results of the author's research, discussed in the second part of the study led to the conclusion that the adaptation of the education of young people with hearing impairment to their specific dysfunction should rely primarily on a thorough redrafting the content of education, especially on the fourth educational stage. The last chapter of the dissertation presents the solutions proposed methodology useful in working with hearing-impaired students, suggesting the necessary changes in the educational content for the hearingimpaired secondary school students. Implying that the scope of necessary changes in the content of teaching high school students with hearing impairment.
The hearing-impaired students and teaching Polish on the 4th educational stage
Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej
Keywords: Dydaktyka literatury; Teaching of literature; Uczeń z wadą słuchu; the Hearing-impaired students