Od Klahrów do Thammów – modele funkcjonowania rodzinnych przedsiębiorstw rzeźbiarskich w Kotlinie Kłodzkiej i na Śląsku w XVIII-XX w. - Gernat, Jacek (My University, 2023)
Przedmiotem rozprawy jest funkcjonowanie rodzinnych przedsiębiorstw rzeźbiarskich w regionie Kotliny Kłodzkiej od XVIII do XX w. Zagadnienie jest rozpatrywane na przykładzie trzech rodzin artystycznych Klahrów, Kutzerów i Thammów, których członkowie czynni byli we wspomnianym okresie na zbliżonym obszarze obejmującym historyczne Hrabstwo Kłodzkie i przylegające doń tereny Śląska (po 1742 r. dotyczy to zarówno jego pruskiej, jak i austriackiej części), a w niektórych przypadkach także północnych Moraw. Przedmiotowe zagadnienia rozprawy koncentrują się wokół trzech obszarów problemowych: indywidualnych karier artystycznych członków rodzin, organizacji pracy warsztatowej oraz artystycznej produkcji omawianych atelier, z uwzględnieniem problemu zleceniodawców-klientów rzeźbiarzy. Omawiane rody zbudowały model warsztatu funkcjonującego w oparciu o strukturę pokoleniową, z wybijającą się osobowością twórczą założyciela, w której kierowanie pracownią przechodziło na wskazanego przez założyciela potomka, a pozostali członkowie rodziny pracowali w niej, lub zakładali własne, działające równolegle do rodzinnego przedsiębiorstwa. Mimo tego jedni i drudzy kontynuowali formułę rzeźbiarską przodka, nie osiągając jednak porównywalnej z nim pozycji zawodowej i artystycznej. Analizowane w rozprawie warsztaty rzeźbiarskie łączy ponadto szczególny stosunek do tradycji rzeźbiarskiej regionu.

The dissertation discusses the operations of family-run sculpture enterprises in the Kłodzko Valley area from the 18th to 20th century. It focuses on three families, namely the Klahrs, the Kutzers, and the Thamms, whose members were active in the period in the area corresponding to the historical region of The County of Kladsko and adjacent Silesian lands (considering both the Prussian and the Austrian parts after 1742), as well as North Moravia lands in some cases. The paper concentrates on three areas: individual artistic careers, organisation of artistic work, and artistic production of the debated ateliers, taking into account the issue of patrons-clients of the sculptors. The discussed families created a model of a workshop functioning on the basis of generational structure with a prominent creative personality of the founder, who selected the new principal master of the atelier from among his descendants, whereas other members of the family either remained and worked there or established their own workshops. Regardless, they all continued the sculpture formula of their ancestor, but never achieved comparable professional and artistic status. The sculpture ateliers analysed in the dissertation are also bound together due to their particular attitude to the sculptural tradition of the region.
From the Klahrs to the Thamms – models of functioning of family-run sculpture enterprises in the Kłodzko Valley and Silesia in the 18th to 20th century
Wydział Nauk o Sztuce
Keywords: rodziny rzeźbiarskie; rzeźba; warsztat; Kotlina Kłodzka; Śląsk; sculptors families; sculpture; atelier; Kłodzko Valley; Silesia