Języki regionalne w Europie Środkowo-Wschodniej – nowa jakość w polityce językowej, nowy wymiar tożsamości - Wicherkiewicz, Tomasz (SORUS S.C. Wydawnictwo i Drukarnia Cyfrowa, 2011)
W artykule omówiono, głównie z perspektywy typologii socjolingwistycznych, stosunkowo nowe zjawisko na polityczno-językowej mapie Europy – tzw. języki regional- ne (czyli kolateralne). Oprócz kryteriów terminologicznych i pozajęzykowych autor wziął pod uwagę i te powstałe w wyniku lub stworzone przez (ogólno)europejski(e) system(y) prawny(e), zwłaszcza w kontekście Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszo- ściowych, która stała się aktywnie wykorzystywanym przez wspólnoty posługujące się ję- zykami regionalnymi i – często skutecznym – instrumentem polityki językowej. Poza tym w artykule odniesiono się do zagadnień planowania korpusu (standaryzacja i upiśmiennie- nie regionalnych kompleksów językowych/dialektalnych) i statusu języków (podniesienie prestiżu i działania na rzecz oficjalnego uznania) – w znacznej mierze wynikających z braku polityki dialektalnej w państwach europejskich.
Abstract (Regional Laguages in Central-Eastern Europe – New Quality in Language Policy – New Dimension of Identity). The article outlines, mainly from the typological sociolinguistic perspective, a relatively new phenomenon in the European language policy – the so-called regional or collateral languages. Next to terminological and extralinguistic factors, the most crucial criteria taken into consideration by the present author are those created by the (pan-)European legal system, particularly the European Charter for Re- gional or Minority Languages used actively by the communities (of regional languages’ speakers) as new effective methods in language policy. Related issues discussed in the arti- cle include corpus planning (standardisation of regional L-complexes/dialect-clusters into standard literary norms), and status planning (prestige upgrading and official recognition endeavours) as a result of and response to a lacking dialect policy in European states.
Keywords: języki regionalne; języki kolateralne; korpus; polityka językowa; Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych