DUALIZM DRÓG SĄDOWYCH W SPRAWACH DOTYCZĄCYCH ZATRUDNIENIA FUNKCJONARIUSZY SŁUŻB MUNDUROWYCH - Czechowski, Marcin (Wydział Prawa i Administracji UAM, 2010)
W systemie ustawodawstwa polskiego rozpatrywanie spraw z zakresu prawa pracy należy generalnie do właściwości sądów powszechnych. Sprawy z zakresu prawa pracy uznawane są bowiem za sprawy cywilne, gdyż ich rozpoznawanie odbywa się z reguły według Kodeksu postępowania cywilnego, na mocy zawartych w nim przepisów (art. 1 k.p.c.) oraz innych ustawach (np. art. 262 Kodeksu pracy). Od 1980 r., a więc od czasu reaktywowania sądownictwa administracyjnego w Polsce powojennej, organami wymiaru sprawiedliwości w niektórych sprawach z zakresu prawa pracy stały się także sądy administracyjne. W literaturze prawa pracy można spotkać głosy opowiadające się za przekazaniem spraw z zakresu prawa pracy właściwych sądom administracyjnym sądownictwu powszechnemu – sądom pracy. Celowe wydaje się dokonanie analizy i oceny unormowań wyznaczających właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu szeroko rozumianego prawa pracy na przykładzie stosunków służbowych funkcjonariuszy formacji umundurowanych. Stosunek służbowy funkcjonariuszy można określić mianem administracyjnego stosunku prawa pracy, co ma uwydatniać podwójny: administracyjnoprawny (służbowy) i prawnopracowniczy (zobowiązaniowy) charakter stosunków służbowych. Podstawą zaliczenia tych stosunków do prawa pracy jest to, że legitymując się administracyjnym rodowodem, dotyczą stosunku pracy, co uzasadnia tezę o konieczności rozpatrywania ich jako kategorii przedmiotowej (stosunku) prawa pracy. Materialonoprawne stosunki o charakterze administracyjnym, które wchodzą w skład struktury niepracowniczych stosunków służbowych, w wypadku wystąpienia przez funkcjonariusza z roszczeniem stają się przedmiotem badania w trybie administracyjnym lub cywilnym. Stosunki służbowe, oprócz charakteru publicznoprawnego, mają bowiem również wymiar pracowniczy. Właściwość sądów administracyjnych, przewidziana dla spraw dotyczących administracyjnoprawnej sfery stosunków służbowych, uzasadniona jest potrzebą zapewnienia sprawności działania i skuteczności realizacji ustawowych zadań każdej z formacji poprzez podleganie funkcjonariuszy władztwu administracyjnemu. Nieuzasadniona jest jednak sytuacja, w której pewne sprawy o świadczenia o charakterze pracowniczym ze sfery administracyjnego stosunku prawa pracy rozpatrywane są przed sądem pracy, a inne podobne – w trybie administracyjnosądowym. Ustawodawca powinien zdecydować się na objęcie wszystkich spraw z tego zakresu kognicją sądów pracy.

Labour matters are generally investigated by the courts of common. Those matters are usually investigated according to the Code of civil law practice and are therefore considered to be civil cases. However, since the reactivation of administrative judiciary in 1980, administrative courts have acted as organs of the judiciary and proper jurisdiction for certain specific labour law matters. There are voices in labour law literature postulating that those matters should also be handed over to the jurisdiction of the courts of common. In this context it seems worthwhile analysing and assessing the legal norms which designate proper jurisdiction of administrative courts in widely understood labour matters, taking as an example the official relations of officers from uniformed services. The official relation between officers may be defined as an administrative labour law relation which emphasises its dual character: the administrative (official) and the labour one (obligatory). The basis for including that relation into labour law is the fact that despite its administrative origin, the official relation nevertheless concerns labour relations. This substantiates the thesis of the necessity to investigate those relations as an objective category of labour law. Official relations are investigated in either administrative or civil course because they have an administrative character as well as a labour dimension. The competence of administrative courts for matters concerning the administrative sphere of official relations is justified by the need of providing efficient and effective realisation of statutory tasks. However, it would not be justified if certain labour matters were recognised by labour courts or industrial tribunals and others in the course of administrative court proceedings. The legislator should therefore decide to incorporate all matters of labour nature under the jurisdiction of labour courts or industrial tribunals.
DUALITY OF JUDICIAL REVIEWS IN MATTERS CONCERNING EMPLOYMENT
Keywords: Dualizm dróg sądowych; Duality of judicial reviews; Funkcjonariusze służb formacji umundurowanych; Officers of uniformed services; Stosunek pracy; Labour relation; Orzecznictwo; Jurisdiction