Lustrzane odbicia - Skrzynecka, Joanna (Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2012)
In Natural Question 1 Seneca presents the survey of the rainbow theories and declares himself in favour of the mirror theory drawn from Posidonius. He pronounces the rainbow to be the reflection of the sun in a moist, hollow cloud. This reflection is distorted due to the defectiveness of the natural mirror which is the above mentioned cloud. The scientific argument in Natural Question 1 is closed by the tale about Hostius Quadra, a sexual deviant who sees pleasures in watching his bodily acts in magnifying mirrors. The link between the scientific discourse and the Hostius episode is supplied by the theme of the rainbow or precisely the mirror and its wrong application by humans. Thus Seneca refers the catoptrical inquiry in the nature to the debate over the moral condition of the Roman society.
In primo libro Naturalium Quaestionum imprimis, quemadmodum arcus fiat, a Seneca quaeritur. Omnis inquisitio, quae ad arcum pertineat, in partes tres dividi posse videtur. Primum, quae ab aliis proposita sunt, exponit, deinde collocutoribus falsis introductis superiora proposita refellit, denique magna cum subtiliate Posidonii opinionem, cui assentitur, exprimit. Illud dubium nulli esse posse censet, quin arcus speculari ratione fiat. Qui visus igitur non ob aliam causam in caelo fit, quam quia roscida concavaque nubes, cui forma pilae sectae est, speculi ratione imaginem solis reddit. Inter argumenta a scriptore ponitur arcus excitari non posse nisi contra solem. Praeterea arcus numquam dimidio circulo maior est, eoque minor quo altior sol est. Colores autem, quibus arcus depingitur, sole efficiuntur, sed cavendum ne illi, quibus species coloris sit, veri habeantur. Quam ob rem philosophus arcum caducam fugacemque effigiem et sine re similitudinem iudicat, quod in arcu nihil corporis certi subest, imago autem, quam in caelo videmus, fallacia speculi est. Seneca tractatis speculis naturalibus, quibus phaenomena admirari possumus, paulum a proposito aberrat, ut de Hostio Quadra, speculorum amatore, fabellam narret. Iste admissarius coitibus spectandis in speculis, quae reddentia imagines longe maiores fecerat, delectatus est. Sed quamvis uterque admirabiliter instrumentum inquisitionis speculum fecerit, Hostius tamen omnibus partibus ab philosopho differt. Quo sequitur, ut speculo, beneficio a natura dato, non solum qui et se ipsos et phaenomena cognituri sint, sed etiam qui voluptatibus diffluant utantur. Postremis verbis scriptor acerbe affirmat vitia hominum in processu esse, quod nequitas undique diffundat. Seneca ergo ad hominum mores etiam inquisitionem naturalium quaestionum refert.
Keywords: rainbow; mirror; reflection of the sun; Posidonius; Hostius Quadra; catoptrics; atmospheric phenomena; gender transgression; moral degradation; illusory image